De snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie kan op termijn grote gevolgen krijgen voor het Surinaamse ambtenarenapparaat.
Vooral routinematig kantoorwerk, zoals gegevens invoeren, dossiers verwerken, standaardbrieven schrijven en rapportages maken, wordt steeds gemakkelijker te automatiseren.
Dat betekent niet dat binnenkort duizenden ambtenaren worden ontslagen.
Wel komen juist administratieve overheidsfuncties steeds nadrukkelijker in beeld nu nieuwe AI-systemen complete werkzaamheden zelfstandig achter een computer kunnen uitvoeren.
Nieuwste AI kan zelf achter computer werken
De ontwikkeling gaat inmiddels verder dan een chatbot die alleen teksten schrijft. OpenAI bracht op 3 september GPT-6 Astra uit.
Volgens OpenAI kan het systeem zelfstandig online formulieren invullen, klantgegevens aanpassen, agenda’s organiseren, onderzoek uitvoeren, documenten en spreadsheets maken en software installeren en testen.
Het model kan daarbij meerdere stappen achter elkaar uitvoeren zonder voor iedere handeling afzonderlijke instructies nodig te hebben.
Ook concurrent Anthropic gaat snel. Het bedrijf introduceerde op 1 september Claude Fable 5.1 en Mythos 5.1. Fable is volgens Anthropic bedoeld voor complexe programmeer- en kenniswerkzaamheden en langdurige opdrachten waarbij AI grotendeels zelfstandig kan werken.
Mythos richt zich onder meer op geavanceerd cybersecurity- en biologisch onderzoek.
Juist functies waarbij medewerkers vooral informatie lezen, verwerken, controleren en opnieuw invoeren, komen daardoor technisch steeds meer binnen bereik van automatisering.
Waarschuwingen komen ook uit AI-sector zelf
De snelheid waarmee de technologie vooruitgaat zorgt zelfs binnen de AI-sector voor onrust. Op 8 september stapte Anthropic-onderzoeker Jacob Coxon op.
Hij werkte eerder ook bij OpenAI en waarschuwde dat bedrijven volgens hem te snel richting steeds autonomere en zelfverbeterende AI-systemen bewegen. Coxon was geen bestuurder van Anthropic, maar werkte rechtstreeks aan de ontwikkeling en training van modellen.
Microsoft-oprichter Bill Gates schreef eind augustus eveneens dat sommige banen door AI voorgoed zullen verdwijnen.
Vooral functies op beginnend en middelbaar niveau ziet hij als kwetsbaar. Hij noemt overheidsdiensten specifiek als terrein waar AI bureaucratische procedures sterk kan vereenvoudigen.
Suriname betaalt bijna 50.000 ambtenaren
Voor Suriname is dat bijzonder relevant. Binnenlandse Zaken meldde in augustus dat ongeveer 51.200 ambtenaren geregistreerd waren en na opschoning circa 48.400 mensen op de loonlijst stonden.
Minister Marinus Bee wees daarbij zelf op problemen met personeelsregistratie, mensen die vanuit het buitenland salaris ontvingen en gevallen van meerdere salarissen.
Ook het IMF heeft aangedrongen op verdere sanering en modernisering van het overheidsapparaat.
De International Labour Organization stelt dat juist administratieve en clericale beroepen internationaal tot de functies behoren die het sterkst aan generatieve AI zijn blootgesteld.
De organisatie verwacht voorlopig vaker verandering van banen dan volledige vervanging.
Overheid kan met minder mensen hetzelfde werk doen
Voor Suriname ligt daarom een geleidelijke verandering meer voor de hand dan duizenden ontslagbrieven op één dag.
Vacatures kunnen verdwijnen, vertrekkende werknemers hoeven niet altijd te worden vervangen en één ambtenaar kan met AI werkzaamheden uitvoeren waarvoor vroeger meerdere medewerkers nodig waren.
Politieagenten, verpleegkundigen, technische medewerkers, inspecteurs en functies met veel menselijk contact zijn veel moeilijker volledig te automatiseren. Voor grote aantallen administratieve functies ligt dat anders.
Nu Suriname zelf inzet op digitalisering, wordt de vraag daardoor steeds relevanter: heeft een kleine economie op termijn nog bijna 50.000 mensen op de overheidsloonlijst nodig wanneer computers een steeds groter deel van het kantoorwerk zelfstandig kunnen uitvoeren?
