Sonny Khoeblal benadrukt dat zijn betrokkenheid bij de luchtvaartsector diep geworteld is. Zijn carrière begon op luchthaven Zanderij, waar hij in 1978 en later opnieuw in 1982 en 1983 werkzaam was als assistent luchtverkeersleider. Sindsdien heeft de luchtvaart hem niet alleen technisch, maar ook menselijk geboeid.
De kritiek die hij, samen met Tomas Chlumecky, in de afgelopen periode heeft geuit op Surinam Airways (SLM) en bredere bestuurlijke vraagstukken, was volgens Khoeblal nooit bedoeld om personen te kwetsen of te kleineren.
Integendeel: deze kwam voort uit zorg, betrokkenheid en de overtuiging dat Suriname beter kan — juist door te laten zien wat mogelijk is met goed bestuur.
Zorgwekkende economische signalen
De meest recente cijfers uit het kwartaalverslag van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) laten volgens Khoeblal weinig ruimte voor optimisme.
De economische groei blijft steken rond 0,6%, de inflatie is opnieuw gestegen tot boven de 11% en de overheidsfinanciën staan zwaar onder druk.
Met een staatsschuld die richting 96% van het bruto binnenlands product gaat, waarschuwt de CBvS expliciet dat de vooruitzichten onzeker blijven zonder structurele hervormingen en strikte budgettaire discipline.
Reactief bestuur als structureel probleem
Volgens Khoeblal zijn deze ontwikkelingen geen incidenten, maar het resultaat van een terugkerend patroon. Suriname opereert te vaak reactief: problemen worden achteraf verklaard, in plaats van vooraf beheerst via duidelijke structuren, heldere verantwoordelijkheden en meetbare prestaties.
Surinam Airways als spiegel van het bredere falen
Deze houding ziet Khoeblal terug bij cruciale staatsbedrijven, waaronder Surinam Airways. In de luchtvaartsector is werken zonder strakke statistieken, duidelijke verantwoordelijkheden en tijdige bijsturing geen optie.
Elke periode waarin een organisatie blijft functioneren op basis van “effect” in plaats van “oorzaak”, leidt onvermijdelijk tot financiële lekkages die het land zich niet kan permitteren.
Gemiste kansen door het uitblijven van cause-gericht bestuur
Volgens Khoeblal had SLM er vandaag fundamenteel anders kunnen voorstaan als in 2023 tijdig was gekozen voor het inzetten van internationale expertise.
Met de betrokkenheid van Tomas Chlumecky had de maatschappij volgens hem kunnen beschikken over een vloot van circa tien vliegtuigen, zonder structurele schulden en zonder jaarlijks verlies.
Daarnaast had dit kunnen leiden tot circa 100 piloten, 1.000 directe arbeidsplaatsen en naar schatting 7.000 indirecte banen.
Dit onderstreept volgens Khoeblal dat het kernprobleem niet het ontbreken van kansen is, maar het uitblijven van cause-gericht bestuur.
Waarschuwing CBvS is concreet, niet theoretisch
Zolang cijfers niet leidend zijn en verantwoordelijkheid diffuus blijft, zullen verliezen zich blijven opstapelen — zowel bij SLM als binnen de nationale economie.
De waarschuwing van de CBvS is volgens Khoeblal dan ook allesbehalve abstract: zo doorgaan is geen optie meer. Op deze manier “gaan we verder kapot”.
Kritiek als onderdeel van de oplossing
Tot slot benadrukt Khoeblal dat scherpe kritiek nooit een doel op zich mag zijn. Noch hij, noch Tomas Chlumecky hebben ooit de intentie gehad om mensen te beschadigen.
Hun inzet was en is gericht op het bijdragen aan oplossingen, zodat Suriname kan beschikken over sterke instituten, trotse staatsbedrijven en een economie die niet voortdurend reageert, maar richting geeft.
Alleen door verantwoordelijkheid te nemen en te sturen op feiten en cijfers, kan Suriname duurzaam vooruit.
