Baarmoederhalskanker behoort nog steeds tot de belangrijkste doodsoorzaken onder vrouwen in Suriname. Jaarlijks overlijden gemiddeld 45 tot 50 vrouwen aan deze ziekte.
In januari, de internationale maand van bewustwording rond baarmoederhalskanker, wordt opnieuw aandacht gevraagd voor het belang van preventie en vroege opsporing.
Grote rol van HPV bij ontstaan kanker
Baarmoederhalskanker ontstaat aan de baarmoederhals en wordt in meer dan 99 procent van de gevallen veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV), met name de hoogrisicotypes 16 en 18.
Het ziekteproces ontwikkelt zich doorgaans langzaam en kent vaak een lange voorfase met afwijkingen die eenvoudig en tijdig kunnen worden opgespoord via een uitstrijkje en/of HPV-onderzoek.
Vaak geen klachten in beginstadium
Volgens gynaecoloog-obstetricus Marvin Dipokromo van het Diakonessenhuis blijft de ziekte in een vroeg stadium meestal onopgemerkt.
“In het begin geeft baarmoederhalskanker vaak geen klachten. Wanneer symptomen zoals contactbloedingen, abnormaal vaginaal bloedverlies, pijn bij het vrijen of aanhoudende vaginale afscheiding optreden, is de ziekte vaak al verder gevorderd,” aldus Dipokromo.
Zorgwekkende toename bij jongere vrouwen
De afgelopen jaren wordt bovendien een toename gezien van baarmoederhalsafwijkingen en baarmoederhalskanker bij jongere vrouwen.
Dit wordt vermoedelijk veroorzaakt door een vroege start van seksuele activiteit in combinatie met onvoldoende structurele voorlichting en preventieve zorg. Hoewel veel jonge vrouwen het HPV-virus zelf kunnen klaren, geldt dit niet voor iedereen.
Screening en vaccinatie redden levens
Regelmatige screening is laagdrempelig, effectief en kan levens redden. Een uitstrijkje is niet pijnlijk, duurt gemiddeld vijf minuten en wordt aangeraden voor vrouwen die minimaal twee jaar seksueel actief zijn. Daarnaast is HPV-vaccinatie een belangrijke preventieve maatregel voor zowel meisjes als jongens.
Het Diakonessenhuis biedt via de polikliniek Gynaecologie de mogelijkheid voor uitstrijkjes en HPV-onderzoek. Toch blijven onwetendheid, misinformatie en het ontbreken van een zorgverzekering voor veel vrouwen belemmeringen om zich te laten onderzoeken.
Oproep tot structurele bewustwording
“Suriname beschikt momenteel niet over een breed en structureel awarenessprogramma zoals in het verleden,” benadrukt Dipokromo. “Meer publieke voorlichting is dringend nodig om vrouwen bewust te maken van het belang van preventie en vroege opsporing.”
Baarmoederhalskanker is in veel gevallen te voorkomen en bij vroege ontdekking goed te behandelen. Investeren in voorlichting, toegankelijke screening en HPV-vaccinatie is cruciaal om het aantal sterfgevallen onder Surinaamse vrouwen terug te dringen.
