Atompai fileert rechtssysteem: roep om structurele hervormingen wordt luider

NPS-DNA-lid Poetini Atompai heeft in het televisieprogramma D-TV Express scherpe kritiek geuit op het functioneren van het Surinaamse rechtssysteem.

Daarbij verwees hij onder meer naar de strafzaken van gewezen politiefunctionarissen, Raoul Hellings en Sergio Gentle, die volgens hem inmiddels al ruim drie jaar slepen zonder definitieve afronding.

Volgens Atompai illustreren deze zaken een structureel probleem binnen het rechtssysteem. “Wanneer strafzaken van dit kaliber zo lang blijven hangen, kunnen we niet meer spreken van een goed functionerend systeem,” stelde hij.

De trage rechtsgang tast volgens hem niet alleen het vertrouwen van burgers aan, maar ondermijnt ook het fundament van de rechtsstaat.

Concentratie van macht bij Openbaar Ministerie ter discussie

Een belangrijk punt van kritiek betrof de huidige inrichting van het Openbaar Ministerie (OM). Atompai wees erop dat Suriname werkt met één procureur-generaal, die als dominus litis optreedt en daarmee een zeer geconcentreerde machtspositie inneemt.

Volgens het parlementslid is deze constructie niet meer van deze tijd. Hij pleitte daarom nadrukkelijk voor de instelling van een College van Procureurs-Generaal, zoals dat in meerdere rechtsstaten bestaat.

“Het argument dat het altijd zo is geweest, is geen rechtvaardiging om een systeem in stand te houden dat aantoonbaar tekortschiet,” aldus Atompai.

Hervorming rechterlijke macht al langer onderwerp van debat

De opmerkingen van Atompai sluiten aan bij een breder maatschappelijk en institutioneel debat dat de afgelopen jaren steeds nadrukkelijker wordt gevoerd.

Zowel juristen, maatschappelijke organisaties als internationale partners hebben vaker gewezen op de noodzaak van:
snellere rechtspleging, betere checks and balances binnen het Openbaar Ministerie en modernisering van de rechterlijke organisatie, inclusief betere doorstroming van zaken.

Ook de discussie over cassatierechtspraak – het recht om uitspraken door een hoogste rechterlijke instantie te laten toetsen – komt steeds terug als gemis binnen het Surinaamse rechtssysteem.

Cassatierechtspraak als ontbrekende schakel

Suriname mist zonder cassatierechtspraak een cruciale waarborg voor rechtszekerheid en rechtsgelijkheid. In veel landen fungeert cassatie als correctiemechanisme bij juridische fouten en draagt het bij aan eenheid in de rechtspraak.

Het ontbreken daarvan leidt volgens critici tot ongelijke rechtsontwikkeling en beperkte mogelijkheden om structurele juridische fouten te corrigeren.