De Surinaamse samenleving draagt al decennialang de last van een patroon dat keer op keer terugkomt: overfacturatie.
KTPI-leider Sutrisno Mitro geeft in een opiniestuk aan GFC Nieuws aan dat, ondanks herhaalde signalen, rapporten en publieke verontwaardiging, het fenomeen blijft voortbestaan — en erger nog: vrijwel altijd zonder consequenties.
Hieronder volgt zijn uitleg en mening over deze kwestie:
Wat is overfacturatie?
Overfacturatie is het kunstmatig verhogen van de prijs op facturen voor goederen of diensten die aan de staat worden geleverd.
In de praktijk betekent dit dat de overheid — en dus de belastingbetaler — veel meer betaalt dan nodig is, terwijl het verschil vaak verdwijnt in de zakken van corrupte ambtenaren, tussenpersonen of bevriende bedrijven.
Een patroon van stilte en straffeloosheid
Berichten en geruchten over overfacturatie binnen de Surinaamse overheid zijn van alle tijden.
Van infrastructuurprojecten tot medische leveringen, telkens weer blijkt dat bedragen vele malen hoger liggen dan marktconform. Toch lijkt het alsof niemand ooit echt wordt aangepakt.
Onderzoeken verdwijnen regelmatig in de doofpot. Comités worden ingesteld, maar rapporten blijven geheim of worden nooit afgerond.
Functionarissen blijven op hun post of keren via politieke wisselingen gewoon weer terug.
Gevolgen voor de samenleving
De impact op de samenleving is desastreus. Scholen blijven ondergefinancierd, ziekenhuizen kampen met tekorten en de infrastructuur blijft achter.
Terwijl miljarden verdwijnen in ondoorzichtige contracten, draait de gewone burger op voor de kosten.
Belastingen stijgen, de waarde van de Surinaamse dollar daalt, en het vertrouwen in de overheid brokkelt verder af.
Wie profiteert?
Overfacturatie is zelden een solo-actie. Vaak is er sprake van een netwerk: ambtenaren, politici, leveranciers en externe adviseurs die elkaar de hand boven het hoofd houden.
Deze netwerken blijven intact, ook als regeringen wisselen — wat erop wijst dat het probleem dieper zit dan partijpolitiek. Het is een systeemprobleem.
Corrupte politici
Ondanks lagere inschrijvingen bij openbare aanbestedingen kiest de Surinaamse politicus niet voor de voordeligste optie, maar juist voor het hoogste bod.
Dit druist volledig in tegen het principe van een openbare aanbesteding, waarvan het doel juist is om de staat de beste prijs-kwaliteitverhouding te garanderen.
In plaats daarvan lijken politieke belangenverstrengeling of vriendjespolitiek de doorslag te geven — ten koste van de belastingbetaler.
Zo blijft transparantie uit en wordt het vertrouwen in het aanbestedingssysteem verder ondermijnd.
Tijd voor transparantie en verantwoording
Als Suriname zich echt wil ontwikkelen, is het aanpakken van overfacturatie geen keuze, maar een noodzaak.
Transparantie bij aanbestedingen, onafhankelijke controleorganen en daadwerkelijke vervolging van betrokkenen zijn essentieel.
Alleen dan kan het vertrouwen van de burger worden hersteld en kunnen publieke middelen eindelijk worden ingezet waarvoor ze bedoeld zijn: de ontwikkeling van het land.
