Eric Commiesie is op 14 oktober gepromoveerd aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS) met een onderzoek naar de verspreiding van tuberculose, medicijnresistentie en de nationale strategieën voor de bestrijding van de ziekte.
In zijn proefschrift concludeert hij dat de tuberculosebestrijding in Suriname nog onvoldoende resultaat oplevert en dat vooral risicogroepen extra aandacht nodig hebben.
Commiesie verdedigde zijn proefschrift, getiteld Tuberculosis Control in Suriname: An Analysis of Transmission Dynamics, Drug Resistance, and National Control Strategies, tijdens een openbare promotiezitting in de Centrumkerk, de officiële aula van de AdeKUS. Zijn promotor was dr. S. Vreden.
Tuberculose blijft een volksgezondheidsprobleem
Uit het onderzoek blijkt dat de overdracht van tuberculose in Suriname aanhoudt, vooral onder groepen met een verhoogd risico op besmetting. Het gaat onder meer om mensen die leven met hiv en mensen die drugs gebruiken.
Volgens cijfers van het Nationaal Tuberculose Programma (NTP) werden in 2015 in totaal 150 tuberculosegevallen geregistreerd.
In 2025 waren dat er 131. Het geschatte aantal gevallen per 100.000 inwoners daalde in dezelfde periode van 35 naar 34.
Hoewel het aantal geregistreerde gevallen enigszins is afgenomen, wijzen de cijfers volgens het onderzoek niet op een afdoende beheersing van de ziekte. De geschatte incidentie per 100.000 inwoners is in tien jaar tijd slechts beperkt gedaald.
Hiv en middelengebruik verhogen de kwetsbaarheid
Het onderzoek brengt ook de relatie tussen tuberculose, hiv en middelengebruik onder de aandacht. Gemiddeld had 23 procent van de tbc-patiënten een hiv-infectie.
Van de patiënten in de periode 2015-2020 rapporteerde 43 procent drugsgebruik en/of alcoholmisbruik als risicofactor.
Ook de sterfte onder patiënten vormt een aandachtspunt. De gemiddelde sterfte bedroeg volgens de onderzoeksgegevens 13 procent onder tbc-patiënten en 23 procent onder patiënten die naast tuberculose ook met hiv waren geïnfecteerd.
Deze bevindingen onderstrepen volgens het onderzoek het belang van een geïntegreerde aanpak, waarbij tuberculosebestrijding wordt afgestemd op hiv-zorg en hulpverlening aan mensen die drugs gebruiken.
Contactonderzoek en vroege opsporing schieten tekort
Commiesie stelt vast dat het contactonderzoek onder mensen die in contact zijn geweest met tbc-patiënten onvoldoende effectief verloopt.
Hierdoor bestaat het risico dat besmettingen niet tijdig worden opgespoord en verdere verspreiding niet voldoende wordt voorkomen.
Daarnaast blijken mensen die drugs gebruiken relatief vaker voor te komen in grote clusters van tbc-patiënten. Dit wijst volgens het onderzoek op intensievere overdracht binnen deze groep.
De onderzoeker beveelt daarom aan om tuberculose actiever op te sporen bij groepen met een verhoogd risico. Ook moet het contactonderzoek worden verbeterd en dienen mensen met een tuberculose-infectie, waar geïndiceerd, preventief te worden behandeld.
Historische daling gevolgd door nieuwe uitdagingen
Het proefschrift plaatst de huidige situatie in een historisch perspectief. Rond 1925 bedroeg de tuberculosegerelateerde sterfte in Suriname naar schatting 261 per 100.000 inwoners. In de periode 1976-1981 was dit cijfer sterk gedaald tot 1,9 per 100.000 inwoners.
Door deze sterke daling werd tuberculose niet langer beschouwd als een prioritair volksgezondheidsprobleem. Met de opkomst van hiv nam het aantal tbc-gevallen echter opnieuw toe, vergelijkbaar met de ontwikkeling in andere delen van de wereld.
Volgens de evaluatie van het NTP die in het onderzoek wordt besproken, beschikt het programma momenteel over onvoldoende capaciteit om alle activiteiten uit te voeren die nodig zijn voor een duurzame terugdringing van de epidemie.
Er is al enkele jaren sprake van tekorten aan personeel en middelen voor de bestrijding en behandeling van tuberculose.
Onderzoek pleit voor duurzame overheidsfinanciering
Een belangrijke aanbeveling uit het proefschrift is dat de overheid voldoende politieke prioriteit geeft aan tuberculosebestrijding en zorgt voor adequate, duurzame financiering uit binnenlandse middelen.
Daarmee moet het NTP beschikken over voldoende personeel en de benodigde middelen om zijn taken naar behoren uit te voeren.
Daarnaast pleit Commiesie voor nauwere samenwerking tussen het NTP, het nationale aidsprogramma en organisaties die zich inzetten voor mensen die drugs gebruiken en andere sociaal achtergestelde groepen. Een dergelijke samenwerking kan bijdragen aan betere toegang tot preventie, onderzoek en behandeling.
Ook de samenwerking met internationale partners, waaronder het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO), moet worden voortgezet.
Doel: tuberculose tegen 2035 elimineren
De aanbevelingen uit het onderzoek sluiten aan bij de internationale doelstellingen van de End TB Strategy, die gericht is op het terugdringen van tuberculose wereldwijd.
Volgens de studie zijn sterkere opsporing, betere opvolging van contacten, preventieve behandeling en structurele financiering noodzakelijk om deze doelen te bereiken.
Het proefschrift benadrukt daarmee dat de bestrijding van tuberculose niet alleen afhankelijk is van medische behandeling, maar ook van een goed functionerend volksgezondheidsprogramma, voldoende middelen en gerichte ondersteuning van kwetsbare groepen.
