De oproep van NDP-ondervoorzitter Ramon Abrahams om zich in te zetten voor de vrijlating van Ernst Gefferie, Benny Brondenstein en Stephanus Dendoe legt opnieuw een gevoelig vraagstuk binnen de Nationale Democratische Partij bloot.
Terwijl de drie ex-militairen hun gevangenisstraf uitzitten voor hun rol bij de Decembermoorden van 1982, verwijt Abrahams de huidige partijleiding dat zij onvoldoende doet voor mannen die hij beschouwt als grondleggers van de revolutie.
Maar achter deze oproep schuilt een fundamentelere vraag: in hoeverre laat de NDP haar politieke koers nog bepalen door loyaliteit aan haar verleden, en waar trekt zij de grens tussen politieke beloften en de rechtsstaat?
Een belofte van Bouterse als politieke verplichting?
In het programma Bakana Tori uitte Abrahams maandag zijn ongenoegen over het uitblijven van actie vanuit de partijleiding.
Volgens hem had wijlen oud-president en voormalig NDP-voorzitter Desi Bouterse beloofd dat de drie mannen op vrije voeten zouden komen als de partij de verkiezingen zou winnen.
Die uitspraak roept vragen op. Een politieke belofte kan voor partijgenoten zwaar wegen, maar kan niet zonder meer worden gelijkgesteld aan een juridisch afdwingbaar recht op vrijlating. Welke concrete mogelijkheden ziet Abrahams om de drie ex-militairen vrij te krijgen? Op die vraag heeft hij vooralsnog geen duidelijk antwoord gegeven.
Juist daar wringt het. Wie aandringt op vrijlating van veroordeelden, moet niet alleen verwijzen naar politieke afspraken of persoonlijke loyaliteit, maar ook aangeven binnen welk wettelijk kader dat zou moeten gebeuren. Zonder een heldere juridische onderbouwing blijft de oproep vooral een politieke eis.
Loyaliteit aan kameraden tegenover de rechtsstaat
Abrahams noemt de drie gedetineerden zijn kameraden en stelt dat zij al langer dan dertig maanden in Santo Boma verblijven.
Volgens hem is hun detentie niet wat hun destijds was beloofd. Hij benadrukt bovendien dat zij zich in januari 2024 vrijwillig hebben gemeld om hun straf uit te zitten.
Dat zij zich vrijwillig hebben gemeld, verdient vermelding, maar verandert op zichzelf niets aan de juridische status van hun veroordeling.
Het uitzitten van een opgelegde straf is immers geen politieke gunst, maar de uitvoering van een rechterlijke uitspraak.
Daarmee is niet gezegd dat verzoeken om vrijlating, bijvoorbeeld op medische gronden, niet serieus moeten worden onderzocht.
Abrahams stelt dat advocaat Irvin Kanhai enkele weken geleden een verzoek heeft ingediend om de drie mannen om gezondheidsredenen vrij te krijgen, maar dat dit niet is gehonoreerd. Over de precieze gronden van het verzoek en de afwijzing zijn in zijn uitspraken geen nadere details bekendgemaakt.
Als de gezondheidstoestand van de gedetineerden daadwerkelijk aanleiding geeft tot een nieuwe beoordeling, hoort dat via de bevoegde instanties en volgens de toepasselijke wettelijke procedures te gebeuren. Politieke druk mag daarbij geen vervanging zijn voor een zorgvuldige juridische toetsing.
Wie bewaakt de nalatenschap van Bouterse?
De kritiek van Abrahams gaat verder dan de detentie van drie voormalige militairen. Hij beschuldigt delen van de partij ervan dat zij de nalatenschap van Bouterse verwaarlozen en zich gedragen alsof zij de voormalige partijleider nauwelijks nog kennen.
Volgens Abrahams wordt er een loopje genomen met die nalatenschap. Hij vindt het onbegrijpelijk dat partijgenoten die tegenwoordig belangrijke posities bekleden, zich onvoldoende inzetten voor mensen die volgens hem aan de basis van de revolutie stonden.
Deze uitspraken leggen een pijnlijk dilemma bloot. Moet de NDP haar historische identiteit vooral bewaken door trouw te blijven aan personen en oude beloften, of moet zij juist laten zien dat zij als politieke organisatie zelfstandig kan functioneren, ook wanneer haar voormalige leider er niet meer is?
Een politieke partij kan haar geschiedenis niet zomaar uitwissen. Maar geschiedenis mag evenmin een vrijbrief worden om iedere bestaande politieke of juridische kwestie uitsluitend vanuit persoonlijke verbondenheid te beoordelen.
De vraag is daarom niet alleen of de NDP Bouterse trouw blijft, maar ook welke waarden en beginselen zij vandaag wil vertegenwoordigen.
Een partij zonder bindmiddel?
Abrahams waarschuwt eveneens voor groeiende onvrede binnen de NDP. Volgens hem worden oudere, revolutionaire partijleden naar de zijlijn geschoven en ontbreekt sinds het overlijden van Bouterse een verbindende kracht.
Daarmee raakt hij aan een structureel probleem dat veel politieke organisaties na het vertrek van een dominante leider ervaren: de strijd om invloed, erkenning en de interpretatie van het politieke erfgoed.
Bouterse vervulde binnen de NDP niet alleen de rol van voorzitter, maar was ook een centrale figuur die verschillende stromingen bijeenhield.
Dat zijn afwezigheid gevolgen heeft voor de interne verhoudingen, is voorstelbaar. Maar de vraag is of de huidige partijleiding erin slaagt een nieuwe vorm van leiderschap en onderlinge samenhang te ontwikkelen.
Wanneer ervaren partijleden zich buitengesloten voelen, kan dat de interne verdeeldheid versterken. Tegelijkertijd kan een organisatie niet uitsluitend blijven functioneren op basis van de status die leden in het verleden hebben opgebouwd.
Ook een nieuwe generatie moet ruimte krijgen, mits die ruimte gepaard gaat met respect voor de partijgeschiedenis en een duidelijke koers.
De uitdaging voor de NDP is dan ook om vernieuwing en historische verbondenheid met elkaar te verzoenen, in plaats van beide tegenover elkaar te plaatsen.
De werkelijke test voor de NDP
De oproep van Abrahams maakt duidelijk dat de kwestie rond Gefferie, Brondenstein en Dendoe binnen de NDP niet alleen over drie gedetineerden gaat.
Zij raakt ook aan de vraag wie de partij vertegenwoordigt, wie haar koers bepaalt en welke verplichtingen zij meent te hebben tegenover haar historische achterban.
Toch mag de discussie niet blijven steken in verwijten over loyaliteit en verraad aan Bouterse. Als Abrahams vindt dat de partijleiding tekortschiet, moet hij duidelijk maken welke rechtmatige stappen volgens hem mogelijk zijn en welke rol de partij daarin kan spelen.
De NDP-leiding zal op haar beurt moeten aangeven hoe zij met deze kwestie omgaat, zonder de indruk te wekken dat persoonlijke of politieke belangen boven rechterlijke uitspraken worden geplaatst.
Een volwassen politieke organisatie toont haar kracht niet door uitsluitend vast te houden aan beloften uit het verleden, maar door moeilijke kwesties op een transparante, principiële en rechtsstatelijke manier te behandelen.
De kernvraag is dus niet alleen of de NDP haar oude kameraden is vergeten. De vraag is vooral of de partij, zonder Bouterse als bindende figuur, in staat is haar geschiedenis te respecteren en tegelijkertijd verantwoordelijkheid te nemen voor haar huidige politieke positie.
Ben M.D.
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
