Het vertrek van NPS-parlementariër Poetini Atompai als voorzitter van de vaste commissie Onderwijs van De Nationale Assemblee (DNA) heeft direct politieke reacties opgeleverd.
NDP’er Marcel Oostburg reageerde scherp op de bekendmaking van Atompai. Op zijn vertrek uit het voorzitterschap reageerde Oostburg met de vraag: “Heeft Poetini bedankt, of is hij bedankt geworden?”
Daarbij richtte hij zich ook tot NPS-fractievoorzitter Jerrel Pawiroredjo. Oostburg schreef: “Oom oogarts, talk to us.” Met “Oom oogarts” verwees hij naar Pawiroredjo.
Oostburg stelde vervolgens dat de opvolger van Atompai volgens hem “een betere job zal doen”. Hij sloot zijn reactie af met: “Succes vervanger.”
De uitspraken van Oostburg maken duidelijk dat het vertrek van Atompai niet alleen als een bestuurlijke wijziging binnen de onderwijscommissie wordt gezien, maar ook onmiddellijk een politieke lading krijgt.
Atompai: ‘Ik heb mijn functie neergelegd’
Atompai maakte woensdag zelf bekend dat hij zijn functie als voorzitter al op 21 augustus had neergelegd.
Volgens de NPS-parlementariër was zijn besluit gebaseerd op ernstige zorgen over de voortgang binnen het onderwijs. Hij benadrukte daarbij dat zijn vertrek geen afscheid van het onderwijsdossier betekent.
“Ik heb mijn functie als voorzitter van de vaste commissie Onderwijs van DNA op 21 augustus jl. neergelegd”, schreef Atompai.
Hij stelde dat volgens hem onvoldoende vooruitgang wordt geboekt, terwijl leerlingen, studenten, leerkrachten en ouders daar dagelijks de gevolgen van ondervinden.
Zorgen over studenten en lerarentekort
Atompai noemde verschillende concrete problemen die volgens hem hebben bijgedragen aan zijn besluit.
Hij wees onder meer op zestien masterstudenten Accountancy aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS) die alle studieonderdelen zouden hebben afgerond, maar volgens hem door financiële problemen niet kunnen afstuderen.
Ook verwees hij naar leerlingen in Moengo en Albina die volgens hem gedurende langere tijd geen lessen konden volgen vanwege een tekort aan leerkrachten.
Daarnaast stelde Atompai dat kinderen in het binnenland en het zuiden nog steeds in overvolle lokalen zitten.
Het ministerie van Onderwijs heeft zelf aangegeven dat personeelsvoorziening, schoolgebouwen en de beschikbaarheid van leermiddelen belangrijke onderdelen zijn van de onderwijsaanpak. De regering heeft voor 2026 onder meer versneld onderhoud en uitbreiding van schoolgebouwen aangekondigd.
Concreet plan voor lerarentekort ontbreekt
Een belangrijk punt in de verklaring van Atompai betreft het lerarentekort.
Volgens hem heeft hij tijdens twee begrotingsbehandelingen moeten vaststellen dat een concreet en uitvoerbaar plan voor de structurele aanpak van het tekort ontbreekt.
Dat staat tegenover de beleidsvoornemens die de regering woensdag in de Jaarrede presenteerde. President Jennifer Simons kondigde onder meer investeringen aan in onderwijsgevenden, verbetering van de loonpositie, loopbaanperspectief, vermindering van de werkdruk en modernisering van de leerkrachtenopleidingen.
Ook werd aangekondigd dat de regering het lerarenkorps verder wil versterken en wil werken aan een meerjarig beloningskader.
De tegenstelling tussen de beleidsambities en de kritiek van Atompai vormt daarmee een belangrijk onderdeel van het politieke debat rond het onderwijs.
Schoolstart als directe aanleiding voor discussie
De bekendmaking van Atompai kwam op een gevoelig moment.
De gezamenlijke onderwijsbonden riepen ouders en verzorgers op om hun kinderen op 1 oktober thuis te houden, omdat volgens de bonden nog onvoldoende duidelijkheid bestaat over de personele bezetting op de scholen.
Leerkrachten werden tegelijkertijd opgeroepen zich wel op hun scholen te melden om samen met de directies de situatie te inventariseren.
Juist de schoolstart was een van de punten waar Atompai naar verwees.
Hij stelde dat hij vanaf de voorbereidingen voor de schoolstart van 2025 herhaaldelijk had aangedrongen op tijdige maatregelen voor een ordelijke start van het schooljaar 2026-2027.
Volgens Atompai hebben zijn waarschuwingen en voorstellen onvoldoende tot de noodzakelijke daadkracht geleid.
‘Ik heb mij als een roepende in de woestijn gevoeld’
Atompai gebruikt in zijn verklaring stevige woorden om zijn frustratie over de situatie te omschrijven.
“Ik heb mij daardoor te vaak als een roepende in de woestijn gevoeld”, schreef hij.
Volgens hem kan hij als voorzitter geen verantwoordelijkheid blijven dragen voor een aanpak waarbij noodzakelijke maatregelen uitblijven en kinderen daarvan de gevolgen ondervinden.
Daarom noemt hij zijn vertrek geen vlucht voor verantwoordelijkheid, maar een “principieel politiek signaal”.
Hij benadrukt dat hij als lid van DNA het onderwijsdossier kritisch zal blijven volgen.
Onderwijs blijft politiek dossier
Het vertrek van Atompai komt op een moment waarop onderwijs nadrukkelijk op de politieke agenda staat.
President Simons presenteerde onderwijs in haar Jaarrede als een belangrijke pijler van de nationale ontwikkeling.
De regering wil onder meer een nationale onderwijskolom ontwikkelen, investeren in leerkrachten, de universiteit versterken en praktijkgerichte beroepsopleidingen uitbreiden.
Tegelijkertijd wordt de regering geconfronteerd met praktische problemen rond de start van het schooljaar en zorgen vanuit de onderwijsbonden.
De discussie rond Atompai maakt daarmee een bredere spanning zichtbaar: tussen de aangekondigde hervormingen op langere termijn en de problemen waarmee scholen, leerkrachten, ouders en leerlingen op korte termijn worden geconfronteerd.
Voor de nieuwe voorzitter van de vaste commissie Onderwijs ligt er dan ook een duidelijke parlementaire taak: toezicht houden op de uitvoering van het onderwijsbeleid en nagaan in hoeverre aangekondigde maatregelen daadwerkelijk tot concrete verbeteringen leiden.
De vraag die Oostburg heeft opgeworpen over de opvolging van Atompai zal daarmee waarschijnlijk niet de enige politieke discussie rond de onderwijscommissie zijn.
De grotere vraag blijft hoe het parlement, de regering, de onderwijsbonden en het onderwijsveld gezamenlijk omgaan met de problemen die volgens verschillende betrokkenen nog altijd op tafel liggen.
