Het Inheemsplatform ESAV spreekt zijn volledige solidariteit uit met de resolutie van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS), die aan de regering van de Republiek Suriname is aangeboden.
ESAV onderschrijft daarmee de oproep om de collectieve rechten van de Inheemse volken van Suriname daadwerkelijk te erkennen, te beschermen en wettelijk te waarborgen.
Volgens ESAV gaat het daarbij in het bijzonder om het recht van Inheemse volken op hun traditionele woon- en leefgebieden, hun gronden en de natuurlijke hulpbronnen die daarmee verbonden zijn.
De organisatie benadrukt dat de bescherming van deze rechten niet kan worden beschouwd als uitsluitend een beleidsmatige keuze van de overheid, maar voortvloeit uit fundamentele mensenrechten en uit de nationale en internationale verplichtingen die Suriname op zich heeft genomen.
Uitvoering Kaliña- en Lokono-vonnis blijft essentieel
ESAV benadrukt in het bijzonder het belang van de volledige en effectieve uitvoering van het Kaliña- en Lokono-vonnis van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens.
Dit vonnis vormt volgens de organisatie een belangrijke juridische basis voor de erkenning en bescherming van de rechten van Inheemse volken.
ESAV stelt dat de uitspraak niet mag worden gereduceerd tot een formele internationale verplichting die slechts op papier wordt nageleefd.
De daadwerkelijke implementatie ervan moet volgens het platform leiden tot concrete wettelijke, bestuurlijke en maatschappelijke maatregelen waarmee de collectieve rechten van Inheemse gemeenschappen daadwerkelijk worden beschermd.
Inheemse volken moeten volwaardig worden betrokken
ESAV staat achter de oproep van VIDS om te komen tot wetgeving en beleid die daadwerkelijk aansluiten bij de rechten en belangen van de Inheemse volken van Suriname.
Daarbij is volgens het platform een fundamenteel uitgangspunt dat Inheemse volken vanaf het begin volwaardig en betekenisvol worden betrokken bij besluitvorming die gevolgen kan hebben voor hun gebieden, bestaanswijze, cultuur, identiteit en toekomst.
Besluiten over grondgebruik, economische ontwikkeling, natuurlijke hulpbronnen en andere ontwikkelingen in of rondom traditionele woon- en leefgebieden kunnen volgens ESAV niet uitsluitend vanuit de overheid of het bedrijfsleven worden genomen.
De gemeenschappen die rechtstreeks door dergelijke besluiten worden geraakt, moeten daadwerkelijk een stem hebben in het proces.
FPIC als essentieel uitgangspunt
In dat verband wijst ESAV op het beginsel van vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming, internationaal bekend als Free, Prior and Informed Consent (FPIC). Volgens het platform moet FPIC een essentieel uitgangspunt zijn bij besluiten en ontwikkelingen die gevolgen kunnen hebben voor Inheemse volken en hun traditionele woon- en leefgebieden.
Dit betekent dat betrokken gemeenschappen tijdig, volledig en begrijpelijk moeten worden geïnformeerd en in staat moeten worden gesteld om daadwerkelijk deel te nemen aan besluitvormingsprocessen over ontwikkelingen die hun rechten en leefomgeving raken.
Oproep aan regering voor concrete stappen
ESAV roept de regering van Suriname op om de dialoog met het Traditioneel Gezag en de Inheemse gemeenschappen voort te zetten en verder te versterken.
Tegelijkertijd vraagt de organisatie om concrete stappen te zetten richting een duurzame wettelijke erkenning en bescherming van de collectieve grondenrechten van de Inheemse volken.
Volgens ESAV is het van belang dat de discussie over grondrechten niet blijft steken in politieke toezeggingen, beleidsvoornemens of overlegstructuren.
Er moet worden toegewerkt naar een juridisch en institutioneel kader waarin de collectieve rechten van Inheemse gemeenschappen daadwerkelijk worden erkend en beschermd.
Solidariteit met VIDS en Traditioneel Gezag
ESAV spreekt zijn waardering uit voor de inzet van VIDS en het Traditioneel Gezag voor de bescherming van de rechten van de Inheemse volken van Suriname.
Het platform benadrukt dat de strijd voor erkenning van collectieve grondrechten niet alleen een kwestie is van grondbezit, maar ook raakt aan identiteit, cultuur, bestaanszekerheid, zelfbeschikking en de bescherming van toekomstige generaties.
ESAV verklaart zich daarom solidair met de resolutie van VIDS en met de rechtmatige strijd voor erkenning, bescherming en respect voor de collectieve rechten van de Inheemse volken van Suriname.
De organisatie roept de regering op om deze rechten niet langer uitsluitend als een beleidsvraagstuk te benaderen, maar als een fundamentele kwestie van mensenrechten, rechtsbescherming en behoorlijk bestuur.
