DNA-lid Rawien Raghoenandan doet een dringend beroep op de regering om in te grijpen in de aanhoudende betalingsachterstanden waarmee landbouwers in de rijstsector worden geconfronteerd.
Volgens hem zijn er signalen dat bepaalde rijstverwerkers hun financiële verplichtingen tegenover landbouwers niet volledig en niet tijdig nakomen.
Aanleiding zijn klachten van landbouwers en door hen overgelegde betalings- en leveringsbescheiden. Volgens de ontvangen signalen wachten sommige landbouwers inmiddels meerdere oogstseizoenen op volledige betaling voor de door hen geleverde padie.
Landbouwers wachten jarenlang op hun geld
De betalingsachterstanden zouden volgens de signalen niet om kleine bedragen gaan. Bij sommige landbouwers lopen de openstaande vorderingen op tot tienduizenden Surinaamse dollars en in bepaalde gevallen zelfs tot honderdduizenden SRD.
Voor landbouwers die grotendeels afhankelijk zijn van de opbrengst van hun oogst, kunnen dergelijke langdurige achterstanden ernstige financiële gevolgen hebben.
Zij moeten immers vooraf investeren in onder meer grondbewerking, zaaizaad, kunstmest, bestrijdingsmiddelen, brandstof, machines en arbeidskrachten.
“Dit is een zeer ernstige situatie. Een landbouwer investeert maandenlang in zijn productie en levert vervolgens zijn padie. Het kan niet zo zijn dat hij daarna jarenlang op zijn geld moet wachten. Wanneer het om grote bedragen gaat, kan dat een landbouwer financieel volledig klemzetten”, stelt Raghoenandan.
Continuïteit landbouwbedrijven onder druk
Volgens het DNA-lid vormt het probleem niet alleen een bedreiging voor het inkomen van individuele landbouwers, maar ook voor de continuïteit van landbouwbedrijven.
Wanneer betalingen uitblijven, kunnen boeren hun eigen leveranciers, banken en andere schuldeisers moeilijk voldoen. Tegelijkertijd wordt het steeds lastiger om voldoende werkkapitaal beschikbaar te hebben voor een volgend oogstseizoen.
“De landbouwer is de basis van de gehele rijstketen. Zonder de padie van de boer is er geen rijstproductie. Daarom moet de positie van de landbouwer binnen de productieketen worden beschermd.”
Niet alle verwerkers over één kam scheren
Raghoenandan benadrukt dat niet alle rijstverwerkers volgens hem met betalingsproblemen te maken hebben. Er zijn volgens hem ook bedrijven die hun verplichtingen tegenover landbouwers wel tijdig en correct nakomen.
“Het gaat mij niet om het benadelen van bedrijven die correct zaken doen. Integendeel. Er zijn verwerkers die hun verantwoordelijkheid nemen en hun landbouwers netjes betalen. Het gaat om die gevallen waarin landbouwers langdurig op hun geld wachten en daardoor in ernstige financiële problemen terechtkomen.”
Volgens Raghoenandan moet daarom onderscheid worden gemaakt tussen bedrijven die hun verplichtingen nakomen en gevallen waarin sprake zou zijn van structurele betalingsachterstanden.
Regering moet omvang probleem in kaart brengen
Het DNA-lid vindt dat de regering op korte termijn duidelijkheid moet verschaffen over de omvang van de problematiek.
Hij pleit voor een grondige inventarisatie in samenwerking met het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) en het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI).
Daarbij moet volgens hem onder meer worden vastgesteld welke landbouwers nog openstaande vorderingen hebben, hoeveel padie zij hebben geleverd en welke bedragen nog verschuldigd zijn.
Ook moet worden onderzocht bij welke verwerkers betalingsachterstanden voorkomen, welke afspraken tussen partijen zijn gemaakt, waardoor de achterstanden zijn ontstaan en hoe lang deze al bestaan.
“De regering moet weten wat hier precies aan de hand is. We kunnen niet accepteren dat landbouwers seizoen na seizoen produceren, leveren en vervolgens jarenlang achter hun geld aan moeten.”
Toezicht op naleving wet- en regelgeving
Naast een inventarisatie wil Raghoenandan dat wordt nagegaan of de bestaande wet- en regelgeving door alle betrokken partijen wordt nageleefd.
Wanneer uit onderzoek blijkt dat bepaalde verwerkers structureel hun verplichtingen niet nakomen en daardoor landbouwers ernstig benadelen, moeten de bevoegde instanties volgens hem beoordelen welke bestuursrechtelijke of andere wettelijke maatregelen mogelijk zijn.
“Als een verwerker structureel landbouwers niet betaalt en daarmee de sector ernstig benadeelt, moet de overheid onderzoeken of die onderneming nog aan alle voorwaarden voldoet om haar activiteiten voort te zetten. Indien de wet daarvoor mogelijkheden biedt, moeten die ook daadwerkelijk worden benut.”
Indien het onderzoek aanwijzingen oplevert voor fraude, misleiding, verduistering of andere strafbare feiten, moeten volgens het DNA-lid de bevoegde justitiële autoriteiten worden ingeschakeld.
Tegelijkertijd benadrukt hij dat niemand vooraf mag worden veroordeeld.
“Eerst moet er een gedegen en transparant onderzoek plaatsvinden. Niemand mag vooraf worden veroordeeld. Wel moet iedere landbouwer erop kunnen vertrouwen dat zijn belangen door de overheid serieus worden genomen.”
Strategisch belang van de rijstsector
Raghoenandan wijst daarnaast op het bredere belang van de rijstsector voor Suriname. Hij verwijst daarbij naar de verantwoordelijkheid van de overheid voor de sociaal-economische ontwikkeling en het algemeen belang, zoals onder meer neergelegd in de Grondwet van Suriname.
Volgens hem moet bij het overheidsbeleid niet uitsluitend worden gekeken naar productie en export, maar ook naar de positie van de landbouwer binnen de volledige productieketen.
“De rijstsector is van groot strategisch belang voor Suriname. Het gaat om voedselzekerheid, werkgelegenheid, inkomen, export en de economische ontwikkeling van Nickerie. De overheid kan daarom niet uitsluitend kijken naar productie en export. Er moet ook worden gekeken naar de positie en bescherming van de landbouwer binnen de hele keten.”
Geen loze beloftes, maar concrete betalingsafspraken
Raghoenandan roept de regering op om de betrokken landbouwers en verwerkers op korte termijn bijeen te brengen. Volgens hem moet een transparante inventarisatie van alle openstaande bedragen worden gevolgd door concrete betalingsafspraken en een duidelijk tijdpad.
“De landbouwers hebben geen behoefte aan nog meer loze beloftes. Zij hebben geproduceerd, geïnvesteerd en hun padie geleverd. Zij willen hun rechtmatig verschuldigde geld ontvangen.”
Volgens het DNA-lid kan het probleem niet langer uitsluitend worden gezien als een individueel geschil tussen een landbouwer en een verwerker wanneer langdurige betalingsachterstanden meerdere landbouwers treffen.
“Als landbouwers door langdurige betalingsachterstanden niet meer in staat zijn om hun volgende seizoen te financieren, raakt dat uiteindelijk de hele rijstsector. Daarom is dit ook een zaak van nationaal belang.”
Oproep tot actie
Raghoenandan doet daarom een dringend beroep op de regering om de omvang van de betalingsachterstanden in de rijstsector volledig in kaart te brengen en vast te stellen welke landbouwers aanzienlijke bedragen tegoed hebben.
Daarnaast moet volgens hem duidelijkheid komen over de oorzaken en duur van de achterstanden en moet worden toegezien op de naleving van de geldende wet- en regelgeving. Waar nodig moeten binnen de grenzen van de wet passende bestuursrechtelijke, financiële of juridische maatregelen worden getroffen.
Ook wil hij dat wordt onderzocht of vergunningen van verwerkers die structureel en aantoonbaar hun wettelijke verplichtingen niet nakomen, volgens de geldende regelgeving kunnen en moeten worden heroverwogen.
Tot slot pleit hij voor een concreet traject waarmee landbouwers zicht krijgen op volledige betaling van de door hen geleverde padie.
“De boer moet kunnen produceren met vertrouwen. Hij moet weten dat wanneer hij zijn product levert, hij ook tijdig wordt betaald. Als dat vertrouwen verdwijnt, wordt niet alleen de landbouwer geraakt, maar wordt de basis van onze rijstsector ondermijnd.”
“Mijn oproep aan de regering is daarom duidelijk: onderzoek deze kwestie, breng de feiten boven tafel en kom met concrete oplossingen. Laat de landbouwer niet alleen staan.”
