VHP Nederland volgt met grote aandacht de ontwikkelingen rond de voorgestelde wijziging van de Grondwet en de daarmee samenhangende hervorming van de Rechterlijke Macht en het Openbaar Ministerie in Suriname.
VHP Nederland onderschrijft het uitgangspunt dat de Surinaamse rechtspleging verder moet worden gemoderniseerd.
De invoering van cassatierechtspraak kan bijdragen aan rechtseenheid, rechtsontwikkeling, rechtszekerheid en betere rechtsbescherming van burgers.
Een derde rechterlijke instantie kan daarom een belangrijke versterking van de Surinaamse rechtsstaat betekenen.
Juist omdat het hier gaat om de fundamenten van de democratische rechtsstaat, mogen dergelijke hervormingen echter niet overhaast of uitsluitend vanuit politieke meerderheidsvorming worden doorgevoerd.
Voorgestelde wijzigingen gaan aanzienlijk ver
De voorgestelde wijzigingen gaan aanzienlijk verder dan alleen de invoering van cassatierechtspraak. Zij raken tevens aan de positie van het Hof van Justitie, de inrichting en het toezicht binnen de Rechterlijke Macht, de mogelijkheid van internationale cassatierechtspraak en de structuur van het Openbaar Ministerie.
In het bijzonder wordt voorgesteld de leiding van het Openbaar Ministerie onder te brengen bij een College van bestuur en de positie en benoemingstermijn van de Procureur-Generaal ingrijpend te wijzigen.
VHP Nederland acht het van essentieel belang dat iedere hervorming de onafhankelijkheid van zowel de zittende als de staande magistratuur versterkt en niet – ook niet onbedoeld – ruimte creëert voor politieke beïnvloeding.
Daarom acht VHP Nederland de zorgen die vanuit de rechterlijke macht, de advocatuur, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties naar voren zijn gebracht serieus en relevant.
Een wijziging van de constitutionele verhoudingen tussen de staatsmachten vereist meer dan het behalen van de noodzakelijke parlementaire meerderheid. Zij vereist vertrouwen, zorgvuldigheid en breed maatschappelijk en institutioneel draagvlak.
Pleidooi VHP Nederland
VHP Nederland pleit daarom voor:
1. voortzetting van de modernisering van de Rechterlijke Macht en verdere uitwerking van cassatierechtspraak;
2. een open en gestructureerde dialoog tussen De Nationale Assemblée, regering, Hof van Justitie, Openbaar Ministerie, Surinaamse Orde van Advocaten en relevante maatschappelijke organisaties;
3. een afzonderlijke en grondige beoordeling van de voorgestelde wijzigingen van de positie van de Procureur-Generaal en de leiding van het Openbaar Ministerie;
4. duidelijke constitutionele waarborgen tegen iedere vorm van politieke beïnvloeding van rechterlijke en vervolgingsinstanties;
5. een gedegen beoordeling van de keuze tussen een eigen Surinaamse cassatie-instantie en aansluiting bij of samenwerking met een internationale rechterlijke instantie, waaronder het Caribbean Court of Justice;
6. een realistisch implementatieplan waarin personele capaciteit, financiering, opleiding en institutionele uitvoerbaarheid vooraf voldoende zijn verzekerd.
Rechtsstaat behoort niet toe aan regering, coalitie of oppositie
De rechtsstaat behoort niet toe aan regering, coalitie of oppositie. Zij behoort toe aan de gehele Surinaamse samenleving.
VHP Nederland roept daarom alle betrokken partijen op de dialoog te hervatten en te streven naar een hervorming die op een zo breed mogelijk draagvlak kan rekenen.
Modernisering is noodzakelijk, maar zorgvuldigheid, onafhankelijkheid en vertrouwen moeten leidend zijn. Een sterke rechtsstaat wordt niet uitsluitend gebouwd door nieuwe instituties in het leven te roepen, maar vooral door de onafhankelijkheid en het gezag van bestaande en toekomstige instituties duurzaam te waarborgen.
