Stichting Mulokot en haar samenwerkende partners spreken hun ernstige bezorgdheid uit over het voornemen van de regering om de Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden, beter bekend als de 5-kilometerstraalwet, alsnog af te kondigen.
De organisaties erkennen het belang van bescherming van de woon- en leefomgeving van Inheemse en Tribale gemeenschappen, maar stellen dat de voorgestelde wet geen oplossing biedt voor het fundamentele vraagstuk van de collectieve grondenrechten.
Volgens Stichting Mulokot en haar partners bestaat het risico dat met een tijdelijke beschermingsmaatregel opnieuw wordt voorbijgegaan aan de structurele erkenning van de rechten van Inheemse en Tribale volken.
Vijf kilometer biedt volgens organisaties onvoldoende bescherming
Ook de voorgestelde vijf kilometerzone wordt door de organisaties als ontoereikend beschouwd. Traditionele leefgebieden laten zich volgens hen niet beperken tot een vaste cirkel rondom een dorpskern.
Jachtgebieden, visgronden, kostgrondjes, heilige plaatsen en andere gebieden die essentieel zijn voor het voortbestaan van gemeenschappen strekken zich vaak veel verder uit dan de voorgestelde zone.
Een effectieve bescherming van woon- en leefgebieden moet volgens de organisaties daarom rekening houden met de daadwerkelijke omvang en het traditionele gebruik van deze gebieden.
Uitspraken Inter-Amerikaans Hof mogen niet opnieuw worden uitgesteld
De organisaties spreken daarnaast hun zorgen uit over de beperkte voortgang bij de uitvoering van de verplichtingen van de Staat Suriname die voortvloeien uit uitspraken van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens.
Volgens Stichting Mulokot en haar partners mag de afkondiging van een tijdelijke wet geen aanleiding vormen om de daadwerkelijke erkenning van de collectieve grondenrechten opnieuw uit te stellen.
De organisaties vragen daarom om duidelijkheid over de wijze waarop en binnen welke termijn de verplichtingen van de Staat worden uitgevoerd.
FPIC moet daadwerkelijk worden gerespecteerd
Stichting Mulokot en haar partners benadrukken dat besluiten over het grondgebied van Inheemse en Tribale volken niet zonder hun daadwerkelijke en betekenisvolle participatie mogen worden genomen.
Daarbij moet volgens de organisaties het principe van Free, Prior and Informed Consent (FPIC), oftewel vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming, daadwerkelijk worden gerespecteerd.
Gemeenschappen moeten voldoende ruimte krijgen om intern overleg te voeren en op basis daarvan hun eigen standpunt te bepalen.
Consultatie mag volgens de organisaties dan ook niet slechts bestaan uit het informeren van gemeenschappen nadat belangrijke beleidskeuzes al zijn gemaakt.
Grondenrechten mogen geen politiek instrument worden
De zorgen van Stichting Mulokot en haar partners worden mede ingegeven door de politieke geschiedenis van Suriname. Volgens de organisaties leert die geschiedenis dat politieke en economische belangen soms zwaarder kunnen wegen dan het algemeen belang.
Juist daarom mogen grondenrechten volgens hen geen politiek instrument worden en mag de bescherming ervan niet afhankelijk zijn van de regering van het moment.
Collectieve grondenrechten vereisen volgens de organisaties een duurzame wettelijke basis die gemeenschappen zekerheid biedt, ongeacht politieke machtswisselingen.
Oproep aan president Simons en de regering
Stichting Mulokot en haar partners roepen president Jennifer Simons en de regering op om niet overhaast tot afkondiging van de wet over te gaan.
Zij pleiten eerst voor een breed en betekenisvol consultatieproces met de betrokken Inheemse en Tribale gemeenschappen. Daarbij moet daadwerkelijk ruimte worden geboden voor overleg en het formuleren van een eigen standpunt door de gemeenschappen.
Daarnaast vragen de organisaties de regering om een duidelijk tijdpad te presenteren voor de uitvoering van de uitspraken van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens en voor de wettelijke erkenning van de collectieve grondenrechten.
“Geen tijdelijke oplossing die een permanente oplossing opnieuw uitstelt”
Stichting Mulokot en haar partners benadrukken dat zij geen tijdelijke oplossing willen die ertoe leidt dat een permanente oplossing opnieuw wordt uitgesteld.
“Wij willen geen tijdelijke oplossing die een permanente oplossing opnieuw uitstelt. Wij vragen erkenning van onze rechten, bescherming van onze traditionele gebieden en respect voor onze stem.”
De verklaring wordt namens Stichting Mulokot en haar samenwerkende partners onderschreven door de Organisatie van Inheemsen in Suriname (OIS), Scv Juku Jume Maro, Stichting Key Holders of Sustainable Environment, de Vereniging van Saamaka Gemeenschappen, Making Waves en Inheems Kollectief Suriname (IkSur).
