Tijdens een krutu deze week in het dorp Pikin Saron hebben vertegenwoordigers van verschillende door de massale vissterfte getroffen dorpen de regering opgeroepen om met spoedmaatregelen te nemen om de gezondheid van bewoners, het milieu en de rechten van Inheemse gemeenschappen te beschermen.
Dorpshoofd Clarise Moera-Awalie richtte zich daarbij rechtstreeks tot de president met een dringende oproep voor een snelle en daadkrachtige aanpak van de crisis.
De bijeenkomst bracht dorpen bijeen die direct worden getroffen door de vervuiling van de Saramaccarivier en de gevolgen daarvan voor hun dagelijks bestaan.
Vervuiling bedreigt gezondheid en bestaanszekerheid
In haar toespraak benadrukte het dorpshoofd dat de vervuiling van de Saramaccarivier verstrekkende gevolgen heeft voor de leefomstandigheden van de bevolking.
Volgens haar worden de voedselvoorziening, de traditionele bestaansmiddelen en de volksgezondheid ernstig bedreigd doordat bewoners afhankelijk zijn van de rivier voor visserij, drinkwater en andere dagelijkse behoeften.
Zij riep de overheid op om onmiddellijk een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de oorzaak van de vervuiling en de massale vissterfte.
Daarnaast pleitte zij voor onderzoek naar de aanwezigheid van giftige stoffen en zware metalen bij bewoners, evenals naar de kwaliteit van het drinkwater en de veiligheid van de bodem in het getroffen gebied.
Oproep tot ondersteuning van getroffen gezinnen
Naast onderzoek werd aandacht gevraagd voor de directe gevolgen die de ramp heeft voor gezinnen die afhankelijk zijn van de rivier.
Volgens het dorpshoofd moeten getroffen huishoudens passende ondersteuning en compensatie ontvangen voor het verlies van hun inkomsten, voedselvoorziening en andere schade die voortvloeit uit de milieuproblematiek.
Grondenrechten opnieuw onder de aandacht
Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst betrof de bescherming van de traditionele woon- en leefgebieden van Inheemse volken.
Dorpshoofd Moera-Awalie deed een beroep op de regering om het Kali’na- en Lokono-vonnis volledig uit te voeren. Dit vonnis van het Inter-American Court of Human Rights verplicht Suriname onder meer om de collectieve grondenrechten van Inheemse en tribale volken te erkennen en te beschermen.
Daarnaast sprak zij zich uit tegen de voorgestelde zogenoemde 5-km-wet, omdat deze volgens de betrokken gemeenschappen onvoldoende recht doet aan hun traditionele leefgebieden en collectieve rechten.
Meer aandacht gevraagd voor ontwikkeling Pikin Saron
Tijdens de krutu werd eveneens aandacht gevraagd voor de bredere ontwikkeling van Pikin Saron.
De aanwezigen riepen de overheid op te investeren in betere infrastructuur, de bouw van een school voor voortgezet onderwijs op juniorenniveau (VOJ), meer werkgelegenheid voor jongeren en een versterking van de gezondheidszorg.
Ook werd gepleit voor de structurele inzet van een gekwalificeerde arts op de polikliniek in het dorp, zodat bewoners beter toegang krijgen tot medische zorg.
VIDS vraagt snelle en transparante aanpak
De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) onderstreepte na afloop van de bijeenkomst het belang van een snelle, onafhankelijke en transparante aanpak van de milieuvervuiling in de Saramaccarivier.
Volgens de organisatie moet de overheid alles in het werk stellen om de gezondheid van de getroffen gemeenschappen te beschermen, de oorzaak van de vervuiling vast te stellen en de grondenrechten van Inheemse volken volledig te respecteren, overeenkomstig nationale wetgeving en internationale verplichtingen.
