De regelgeving rondom grafruiming in Suriname is verouderd en sluit niet langer aan op de huidige praktijk en maatschappelijke realiteit.
Dat blijkt uit onderzoek van A.G.A. Alimoenadi, onderinspecteur van politie en coördinator interne beveiliging bij het Openbaar Ministerie Suriname. Hij studeerde in februari af aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname.
Het onderzoek richtte zich op de juridische en praktische uitvoering van grafruiming binnen een samenleving met uiteenlopende religieuze en culturele opvattingen over grafrust en begraafplaatsen.
Spanningen tussen wetgeving en praktijk
Volgens de Begrafeniswet 1959 mogen graven pas na een minimale termijn van twintig jaar worden geruimd. Deze regeling is destijds ingevoerd om ruimtegebrek op begraafplaatsen tegen te gaan.
Uit het onderzoek blijkt echter dat Suriname te maken heeft met verschillende soorten begraafplaatsen, elk met eigen gebruiken, religieuze tradities en beheerstructuren.
Hierdoor ontstaan in de praktijk regelmatig spanningen tussen wettelijke bepalingen en culturele of religieuze normen rondom grafrust.
Onduidelijke procedures en beperkte rechtsbescherming
Alimoenadi concludeert dat de uitvoering van grafruimingen op meerdere punten tekortschiet. In veel gevallen is onduidelijk hoe nabestaanden worden geïnformeerd, hoe grafrechten worden geregistreerd en welke procedures precies worden gevolgd bij het ruimen van graven.
Daarnaast ontbreekt volgens het onderzoek een duidelijke mogelijkheid voor nabestaanden om bezwaar te maken tegen ruimingsbesluiten. Dit leidt tot rechtsonzekerheid en ongelijke behandeling tussen verschillende begraafplaatsen en betrokken families.
Verschillende werkwijzen zorgen voor onduidelijkheid
Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat de huidige wetgeving weliswaar bevoegdheden geeft voor grafruiming, maar onvoldoende duidelijke regels bevat om dit proces zorgvuldig, transparant en uniform uit te voeren.
Daardoor hanteren verschillende begraafplaatsen uiteenlopende werkwijzen, wat volgens de onderzoeker zorgt voor verwarring en onzekerheid bij nabestaanden.
Toezichthoudende rol Openbaar Ministerie beperkt
Het Openbaar Ministerie Suriname heeft op basis van de huidige wet een toezichthoudende rol bij voorgenomen grafruimingen. Volgens het onderzoek blijft deze rol in de praktijk echter beperkt, omdat duidelijke toetsings- en handhavingsbevoegdheden ontbreken.
Hierdoor vindt toezicht vooral reactief plaats en ontbreekt een structureel controlemechanisme.
Pleidooi voor herziening van de Begrafeniswet
De centrale conclusie van het onderzoek is dat een integrale herziening van de Begrafeniswet 1959 noodzakelijk is. Volgens Alimoenadi moeten er duidelijke wettelijke regels komen voor communicatie met nabestaanden, registratie van grafrechten, toezicht, procedures en rechtsbescherming.
Als onderdeel van zijn afstudeeronderzoek heeft hij tevens een concreet wetsvoorstel uitgewerkt om de bestaande regelgeving te moderniseren en beter af te stemmen op de praktijk.
