‘Leugendetector kan duidelijkheid brengen bij fraudezaken rond Surinaamse politici’

Het Knowledge Institute for Vitality & Care(KIVC) is van mening dat justitie in Suriname baat kan hebben bij het invoeren van modernere onderzoeksmethoden, zoals het gebruik van leugendetectortests.

Volgens het internationaal instituut worden dergelijke technieken in onder meer de Verenigde Staten al toegepast als aanvullend hulpmiddel binnen onderzoeken.

Het KIVC stelt in gesprek met GFC Nieuws dat deze methode kan bijdragen aan een efficiënter opsporingsproces en meer duidelijkheid kan bieden in complexe zaken.

Hoewel het geen vervanging is voor traditioneel bewijs, kan het volgens het kenniscentrum wel een ondersteunende rol spelen bij het beoordelen van verklaringen.

Ondersteuning bij fraudezaken en integriteitskwesties

Volgens het KIVC kan de inzet van leugendetectoren met name van waarde zijn bij onderzoeken naar fraude en integriteitskwesties, waaronder zaken waarbij politici betrokken zijn.

Er wordt erop gewezen dat een test kan helpen om verklaringen te toetsen en zo meer inzicht te geven in de betrouwbaarheid van betrokkenen.

Daarbij wordt uitgelegd dat dergelijke tests ook in het voordeel kunnen werken van personen die onterecht worden verdacht.

In die gevallen kan het bijdragen aan het deels zuiveren van hun naam, terwijl afwijkende resultaten juist aanleiding kunnen geven tot nader onderzoek.

Toepassing en mogelijkheden in Suriname

Het KIVC geeft aan dat moderne varianten van leugendetectie, waaronder digitale en minder complexe systemen, tegenwoordig relatief eenvoudig inzetbaar zijn en ook in Suriname toegepast zouden kunnen worden.

Deze technieken meten onder meer fysiologische reacties zoals hartslag en ademhaling tijdens het beantwoorden van vragen.

Volgens het instituut kan de introductie van deze hulpmiddelen bijdragen aan meer transparantie en vertrouwen in het rechtssysteem.

Wel benadrukt het KIVC dat zorgvuldige implementatie en duidelijke richtlijnen essentieel zijn voor verantwoord gebruik.

Wetenschappelijke kritiek: De “Pinokkio-illusie”

Veel wetenschappelijke instituten, waaronder de American Psychological Association (APA) en de National Research Council (NRC) in de VS, waarschuwen dat de polygraaf geen leugens meet, maar enkel fysiologische stress.

In een grootschalig rapport van de NRC werd geconcludeerd dat de wetenschappelijke basis voor de polygraaf “zwak” is.

Mensen kunnen de test beïnvloeden door middel van ‘countermeasures’ (zoals op de eigen tong bijten of rekensommen maken in het hoofd), terwijl onschuldige personen juist als schuldig kunnen overkomen door pure angst voor de testomgeving.