Uit het verslag van de Centrale Bank van Suriname over het tweede kwartaal van 2025 blijkt dat de overheidsfinanciën een uitdagend beeld blijven vertonen.
Na het aflopen van het IMF-programma in maart 2025 kon de overheid tijdelijk terugvallen op eerder ontvangen budgettaire steun.
Desondanks nam de druk op de begroting toe, mede door moeilijk beheersbare structurele uitgaven in het verkiezingsjaar.
De totale overheidsinkomsten bedroegen in het tweede kwartaal SRD 12,8 miljard, terwijl de uitgaven uitkwamen op SRD 15,2 miljard. Hierdoor ontstond een primair tekort van SRD 782,5 miljoen en een totaal tekort van SRD 2,4 miljard.
Stijgende staatsschuld
De staatsschuld nam verder toe en bereikte aan het einde van het tweede kwartaal van 2025 een niveau van SRD 140,6 miljard, een stijging van 35,6% ten opzichte van dezelfde periode in 2024.
Deze toename deed zich voor ondanks hogere aflossingen dan nieuwe opnames en werd onder meer veroorzaakt door de groei van de zogenoemde supplier debt en de aanhoudende depreciatie van de Surinaamse dollar ten opzichte van de Amerikaanse dollar.
Ontwikkeling van inkomsten
De overheidsinkomsten stegen met 36,9% ten opzichte van het tweede kwartaal van 2024, voornamelijk dankzij hogere belastingopbrengsten uit de niet-mijnbouwsector. Indirecte belastingen, waaronder de BTW, leverden hierbij een belangrijke bijdrage.
De mijnbouwsector was goed voor 39,5% van de totale inkomsten, vooral via dividenduitkeringen en royalty’s. Tot en met juni 2025 bedroegen de totale dividendinkomsten SRD 1,9 miljard, waarvan het grootste deel afkomstig was uit de oliesector.
Daarnaast ontving de overheid schenkingen ter waarde van SRD 35,0 miljoen, onder meer voor gezondheids- en drinkwaterprojecten.
Uitgaven nemen fors toe
De overheidsuitgaven stegen in het tweede kwartaal van 2025 met 43,6% ten opzichte van dezelfde periode in 2024. Deze stijging werd vooral veroorzaakt door hogere personeelsuitgaven, subsidies, transfers en verkiezingsgerelateerde kosten.
Personeelsuitgaven bedroegen SRD 3,9 miljard, mede door een tijdelijke netto-uitkering aan ambtenaren en gepensioneerden ter compensatie van inflatie.
Subsidies en bijdragen beliepen SRD 4,9 miljard, waarbij onder andere de Energiebedrijven Suriname, sociale programma’s, de Algemene Oudedagsvoorziening en het Staatsziekenfonds belangrijke ontvangers waren.
Kapitaaluitgaven bedroegen SRD 1,8 miljard en waren gericht op infrastructuur, gezondheidszorg, drinkwatervoorziening en IT-projecten binnen de overheid.
Financiering en vooruitzichten
Het begrotingstekort werd voornamelijk gefinancierd via trekkingen bij internationale financiële instellingen, waaronder de Inter-American Development Bank en de Caribbean Development Bank, aangevuld met intering op overheidsdeposito’s.
Tegelijkertijd verrichtte de overheid aanzienlijke aflossingen op zowel binnenlandse als buitenlandse schulden.
Voor het derde kwartaal van 2025 verwacht de CBvS dat de overheidsfinanciën onder druk zullen blijven staan. Fiscale maatregelen kunnen enerzijds leiden tot lagere belastingopbrengsten, maar anderzijds de particuliere consumptie stimuleren.
De uiteindelijke impact op de begroting blijft afhankelijk van de mate waarin hogere consumptie doorwerkt in indirecte belastinginkomsten.
Structuur van de staatsschuld
Van de totale staatsschuld bestaat SRD 30,8 miljard uit binnenlandse schuld en SRD 109,8 miljard uit buitenlandse schuld.
Op basis van het bbp-cijfer van 2024 bedraagt de wettelijke schuldquote 95,8%. Wanneer wordt uitgegaan van het door het IMF geraamde bbp voor 2025, komt de schuldquote uit op 85,9%.
Het grootste deel van de schuld is uitgedrukt in vreemde valuta, voornamelijk in Amerikaanse dollars. De CBvS verwacht dat de staatsschuld in het derde kwartaal van 2025 verder zal toenemen, vooral door nieuwe trekkingen op reeds gecommitteerde buitenlandse leningen.
