Na een artikel van lifestyledeskundige Patricia Wong over Surinamers die bewust kiezen voor een Nederlands accent om ‘slimmer’ over te komen, stroomden de reacties binnen.
Meerdere lezers stuurden onze redactie whatsappberichten en mails met vergelijkbare boodschappen.
Ze benadrukken dat ze na decennia in Nederland accentloos Nederlands spreken, en dat ze hun accent niet hebben overgenomen van de ‘autochtonen’.
Anderen stellen resoluut dat ze zichzelf blijven en hun Surinaams accent nog steeds hebben.
Maar klopt die bewering eigenlijk wel? GFC Nieuws dook in deze kwestie en ontdekte dat de waarheid genuanceerder ligt dan velen denken.
De misvatting van accentloos Nederlands
Wat in Nederland gewoonlijk als accentloos wordt beschouwt, is in werkelijkheid de Standaardtaal, voorheen bekend als ABN.
Deze vorm van Nederlands is geen natuurlijke toestand, maar een kunstmatige norm die ooit werd vastgesteld door de elite in de Randstad.
Wanneer je volgens die geldende norm spreekt, valt je accent mensen niet op. Zodra je daarvan afwijkt, krijg je het label accent opgeplakt.
Een interessant voorbeeld maakt dit duidelijk. Iemand uit Haarlem beschouwt zichzelf als accentloos, maar een Vlaming hoort direct een Noord-Nederlands accent.
Het idee van accentloos praten blijkt dus een hardnekkige misvatting te zijn.
Surinaams-Nederlands als volwaardige taalvariant
Veel Surinamers in Nederland gebruiken wat taalkundigen Surinaams-Nederlands noemen. Dit is een volwaardige variant van het Nederlands met eigen kenmerken.
Ook wanneer een Surinaamse Nederlander foutloze grammatica hanteert, is er vaak een specifieke toon hoorbaar. Dat betekent dat het ritme en de zinsmelodie verschillen van de Randstedelijke norm.
Het gevoel van accentloos spreken ontstaat doordat de taal vloeiend en grammaticaal correct klinkt. Daardoor voelt het voor de spreker zelf als standaard Nederlands.
In werkelijkheid heeft iedereen een accent, maar niet iedereen wordt daarop gewezen.
Het claimen van accentloosheid is feitelijk een manier om te zeggen dat je de taal precies volgens de dominante norm spreekt.
Praten met Nederlands accent is normaal, ook voor Surinamers
Het CBS heeft onderzocht dat immigranten die langer in Nederland wonen, meer sociale contacten krijgen en actiever meedoen in de maatschappij.
Dit versnelt niet alleen hun taalontwikkeling, maar ook de manier waarop ze spreken.
Dus als je ooit iemand hoort zeggen: “Hé, hoezo praat jij met een aardappel in je keel?”, weet dan dat het geen opzet hoeft te zijn. Het brein past zich gewoon aan, sneller dan je denkt.
