Surinaams eten staat wereldwijd bekend om zijn rijke smaken en authentieke bereidingen. Toch zijn er gerechten waar je als liefhebber extra voorzichtig mee moet zijn.
De Anjoemara, ook wel de Wolfsvis genoemd, is zo’n delicatesse die niet alleen indruk maakt met zijn smaak, maar ook met de gevaren die erin schuilen.
Deze roofvis uit het binnenland vormt een serieus gezondheidsrisico door kwikvergiftiging, vooral voor zwangere vrouwen en jonge kinderen.
Wat maakt de Anjoemara zo bijzonder
De Anjoemara (wetenschappelijke naam: Hoplias aimara) is een legendarische zoetwatervis die leeft in de rivieren van het Surinaamse binnenland. Deze imposante roofvis staat bovenaan de voedselketen en jaagt op kleinere vissen.
Door zijn scherpe tanden en kracht kreeg hij de bijnaam Wolfsvis. Inheemse stammen gebruikten vroeger zelfs zijn tanden als gereedschap vanwege hun scherpte en hardheid.
Het kwikvergiftiging probleem
Door illegale goudwinning in het binnenland komt er veel kwik in de rivieren terecht. Omdat de Anjoemara andere vissen eet die op hun beurt kleinere organismen consumeren, stapelt het kwik zich in zijn lichaam op. Dit proces heet bioaccumulatie en maakt de vis riskant voor consumptie.
Onderzoek van de Nederlandse bioloog Paul Ouboter van Leiden University toont aan dat kwikconcentraties in roofvissen zoals de Anjoemara en de Toekoenari in gebieden zoals de Boven-Suriname rivier en het Brokopondostuwmeer vaak de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie overschrijden.
De veilige grens ligt op 0,5 mg/kg vis, maar in veel geteste Anjoemara’s uit goudwingebieden zijn waarden gemeten die 2 tot 4 keer hoger liggen.
Gezondheidsrisico’s op lange termijn
Kwik is een neurotoxine dat niet direct tot ziekte leidt, maar bij langdurige consumptie ernstige gevolgen heeft. Het kan neurologische schade veroorzaken zoals trillingen, geheugenverlies en concentratiestoornissen.
Voor zwangere vrouwen is het extra gevaarlijk omdat kwik de placenta passeert en ontwikkelingsstoornissen bij de hersenen van de baby kan veroorzaken. Ook verhoogt langdurige kwikbelasting de kans op hart- en vaatziekten.
Veiliger eten van Anjoemara
Kleinere exemplaren bevatten minder kwik omdat ze minder tijd hebben gehad om gifstoffen op te slaan. Let goed op de herkomst van de vis en vermijd exemplaren uit gebieden met actieve goudwinning zoals Brokopondo, Lawa en Tapanahony.
Experts adviseren om grote roofvissen maximaal één keer per twee weken te eten. Zwangere vrouwen en jonge kinderen kunnen de vis beter volledig vermijden.
De traditionele Surinaamse methode om vis te wassen met limoen of azijn helpt bij het neutraliseren van oppervlakkige onzuiverheden.
Zorg er daarnaast altijd voor dat de vis goed doorgegaard wordt om eventuele parasieten onschadelijk te maken.
