NDP-politica Anita Yorks heeft zich kritisch uitgelaten over recente publieke uitingen van de procureur-generaal (pg) met betrekking tot de voorgenomen modernisering van de rechterlijke macht.
Volgens Yorks roepen deze uitlatingen fundamentele vragen op over de rol, houding en consistentie van de pg.
Vragen over institutionele rol van de pg
Yorks stelt dat de procureur-generaal zich momenteel profileert als hoeder van de institutionele onafhankelijkheid, terwijl zij volgens haar tijdens het bestuur van voormalig president Santokhi een andere houding aannam. In dat tijdvak zou de pg volgens Yorks opvallend stil en meegaand zijn geweest.
Zij wijst erop dat het voor het eerst lijkt dat een procureur-generaal zich zo nadrukkelijk mengt in het politieke debat.
Volgens Yorks vraagt het ambt van pg juist om terughoudendheid en een focus op zuiver juridische en rechterlijke aspecten.
Selectiviteit in kritiek
De kritiek van de pg wordt door Yorks gepresenteerd als een principiële verdediging van de rechtsstaat, maar zij geeft aan dat deze houding door velen als selectief wordt ervaren.
orks stelt dat tijdens het vorige bewind, waarin politieke macht en justitiële invloed volgens haar nauw met elkaar verweven waren, geen vergelijkbare waarschuwingen of publieke kritiek klonken.
Volgens Yorks roept het vragen op dat de pg juist nu, bij mogelijke hervormingen die ook de positie van het Openbaar Ministerie en de pg zelf kunnen raken, publiekelijk stelling neemt tegen de regering.
Scheiding tussen recht en politiek
Yorks benadrukt dat een procureur-generaal boven de politieke strijd hoort te staan en geen partij zou moeten worden in beleidsdebatten die primair binnen het parlement gevoerd dienen te worden.
Door publiekelijk stelling te nemen tegen regeringsplannen, vervaagt volgens haar de grens tussen juridische onafhankelijkheid en politieke beïnvloeding.
Zij stelt dat juist van de pg mag worden verwacht dat zij terughoudend is in het publiekelijk in twijfel trekken van het beleid van een democratisch gekozen regering, zeker wanneer zij in het verleden binnen de kaders van ander politiek leiderschap functioneerde.
Modernisering als nationale discussie
Tot slot geeft Yorks aan dat modernisering van de rechterlijke macht volgens haar een nationale discussie is die gevoerd moet worden op basis van transparantie, inhoudelijke argumenten en brede maatschappelijke betrokkenheid.
In dat proces ziet zij voor de procureur-generaal vooral een adviserend en juridisch onderbouwd rol, en niet een polemische of persoonlijk gekleurde positie.
