In Paramaribo en omliggende districten groeit de ergernis over daklozen die zich ophouden bij supermarkten en op kruispunten bij verkeerslichten.
Uit onderzoek van het Knowledge Institute for Vitality & Care (KIVC) blijkt dat deze maatschappelijke onvrede begrijpelijk is, maar dat de vaak genoemde oplossing juridisch en praktisch zeer onrealistisch is.
Veel inwoners ervaren dit als overlast en pleiten ervoor dat deze mensen verplicht ergens anders worden ondergebracht, weg van de straat.
Het KIVC stelt echter vast dat Suriname gebonden is aan internationale mensenrechtenverdragen die dergelijke dwangmaatregelen sterk beperken.
Internationale mensenrechten stellen duidelijke grenzen
Suriname is partij bij onder meer het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR). Het KIVC benadrukt dat dit verdrag bepaalt dat niemand willekeurig van zijn vrijheid mag worden beroofd.
Zolang een persoon geen direct gevaar vormt voor anderen of voor zichzelf, mag hij of zij niet worden opgesloten of gedwongen ondergebracht. Ook de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens stelt dat vrijheid en menselijke waardigheid fundamentele rechten zijn.
Volgens de organisatie valt gedwongen verwijdering van daklozen uit de openbare ruimte onder vrijheidsbeperking en is dit alleen toegestaan onder zeer strikte voorwaarden. Meer informatie hierover is te vinden via de Verenigde Naties.
Alleen mogelijk met rechterlijke machtiging
Zelfs wanneer iemand wél een gevaar vormt, kan ingrijpen volgens het KIVC niet zomaar. In dat geval is altijd een rechterlijke machtiging vereist, gebaseerd op medische en juridische toetsing.
Internationale VN-richtlijnen over dakloosheid benadrukken bovendien dat staten geen beleid mogen voeren dat dakloosheid criminaliseert enkel omdat mensen zich in de openbare ruimte bevinden.
Humane oplossingen blijven noodzakelijk
Uit de analyse komt naar voren dat Suriname vooral moet inzetten op vrijwillige opvang, begeleiding en sociale zorg.
De roep om zwervers simpelweg van straat te halen is begrijpelijk, maar botst frontaal met internationale verplichtingen. Structurele en humane oplossingen blijven volgens het KIVC de enige realistische weg vooruit.
