Rechtsvraag
In hoeverre kan de huidige Republiek Suriname (de Staat) op grond van nationale én internationale rechtsverplichtingen worden gehouden – zo nodig via rechterlijke tussenkomst – tot het erkennen, vaststellen en uitbetalen van schadevergoeding aan nabestaanden en overlevenden van de moordpartij in Moiwana van 29 november 1986?
Opinie
De beantwoording van deze vraag kan overtuigend worden onderbouwd door te redeneren langs dezelfde lijnen als de Nederlandse rechtspraak in de zaken Rawagede (Indonesië, 1947) en Srebrenica/Dutchbat (1995).
In beide gevallen werd geweld tegen burgers, gepleegd door militairen onder staatsgezag, toegerekend aan de betrokken staat, ondanks groot tijdsverloop en politieke wisselingen.
De kern was: het blijft staatsgeweld en de rechtspersoon “staat” blijft dezelfde. Dat argument is één-op-één toepasbaar op Suriname: de aanval in 1986 was een operatie van het toenmalige Nationaal Leger en valt dus binnen de risicosfeer van de huidige Surinaamse Staat.
Een tweede overeenkomst is de ernst en systematiek van de schending. In Rawagede maakte juist het karakter van de executies dat een beroep op verjaring “naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar” werd geacht.
In Moiwana gaat het om een doelgerichte actie tegen ongewapende dorpsbewoners, inclusief vrouwen en kinderen, gevolgd door decennia van gebrekkige vervolging.
Dat levert, net als in Rawagede, een sterke grond op om verjaring of rechtsverwerking terzijde te schuiven.
Een derde factor die de Surinaamse positie verzwakt, is dat het Inter-Amerikaans Hof deze gebeurtenissen al heeft gekwalificeerd als mensenrechtenschending en herstel heeft opgelegd.
Zolang volledige uitvoering uitblijft, kan worden betoogd dat de onrechtmatige toestand voortduurt. Daarmee blijft ook de civielrechtelijke aanspraak leven.
Concluderend: uitgaande van deze parallellen is goed verdedigbaar dat de huidige Surinaamse regering kan worden gedwongen tot (minstens) een financiële compensatieregeling, bij voorkeur collectief, voor de nabestaanden van Moiwana.
Johan Blomhoff (Albina)
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
