Tijdens de viering van Dag der Marrons op 10 oktober, heeft het traditioneel gezag van de Marrons drie belangrijke wensen kenbaar gemaakt: de erkenning van grondenrechten voor Marrons en Inheemsen, de oprichting van een Marron Cultureel Centrum in Paramaribo, en de naamswijziging van Stoelmanseiland.
Kapitein Johannes Niavai sprak namens het gezag zijn ongenoegen uit over het feit dat het eiland nog steeds is vernoemd naar Philip Samuel Stoelman, de koloniale bevelhebber die destijds jacht maakte op gevluchte tot slaaf gemaakten.
“Vernoem het liever naar Boni of Boston Bendt,” stelde Niavai. “Bendt, die vanuit Jamaica naar Suriname werd gedeporteerd, sloot zich aan bij de Marrons en speelde een cruciale rol bij het tot stand komen van de vredesverdragen van 1760 en 1762.”
Hoewel de oproep tot naamswijziging op sommige plekken bijval kreeg, heeft het voorstel ook stevige kritiek uitgelokt.
Voorstanders benadrukken dat het verwijderen van koloniale namen symbool staat voor herstel van waardigheid en historische rechtvaardigheid.
Tegenstanders daarentegen noemen het “pure geschiedvervalsing”. Zij vinden dat het uitwissen van oude namen geen recht doet aan de geschiedenis, hoe pijnlijk die soms ook is.
“Niet iedereen kan zich terugvinden achter dit voorstel. De geschiedenis is er om de toekomst te onderwijzen hoe het wél of juist níet moet. Je wist het verleden niet uit met een simpele naamswijziging,”
luidt een van de reacties.
Een tweede stem uit de gemeenschap stelt dat naamsverandering geen prioriteit heeft bij de lokale bewoners van Stoelmanseiland.
“Wat bereik je ermee? Wat voor voordeel of ontwikkeling brengt het voor de mensen die daar wonen? Er is een vliegveld, een multifunctioneel gebouw met zeven slaapkamers en een grote zaal gebouwd in 2020 — alles is nu verwaarloosd. Dát zou de prioriteit moeten zijn, niet een nieuwe naam.”
Volgens deze inwoners zou de energie eerder moeten worden gestoken in het ontwikkelen van toerisme, infrastructuur en lokale economie, in plaats van symbolische wijzigingen die weinig bijdragen aan de leefomstandigheden ter plaatse.
Wat vaststaat, is dat het debat over de naamswijziging van Stoelmanseiland opnieuw de spanning blootlegt tussen erfgoedbehoud, historische bewustwording en sociaaleconomische realiteit.
De discussie raakt niet enkel aan symboliek, maar aan diepere vragen over identiteit, ontwikkeling en leiderschap binnen de Marrongemeenschappen zelf.
