Ondanks decennialange pleidooien voor decentralisatie, blijkt het decentraal bestuur in Suriname vandaag de dag nauwelijks tot niet te functioneren.
De regionale organen — Districtsraden, Ressortraden en Districtsbesturen — opereren in veel gevallen slechts op papier.
In plaats van de democratische ruggengraat van lokaal bestuur te vormen, zijn zij verworden tot tandeloze instituten met minimale impact op het dagelijks leven van burgers buiten de hoofdstad.
Deze constatering komt van Sheila Mijnals, directeur van UMA Legal Aid & Marketing, in een scherpe analyse over de structurele zwakte van het Surinaamse staatsbestel.
“We praten al jaren over decentralisatie, maar wat we hebben is een gecentraliseerd land in een gedecentraliseerd jasje,” aldus Mijnals.
De wet bestaat, de wil ontbreekt
De Wet Regionale Organen (1989) is helder in haar bedoelingen: de Districtsraad is het hoogste politiek-bestuurlijke orgaan in een district, gevolgd door de Ressortraad en het uitvoerend orgaan, het Districtsbestuur.
Maar in de praktijk ligt de macht nog altijd bij het centrale bestuur in Paramaribo. Er is nauwelijks structurele financiering voor districten, er is geen actief Districtenfonds en politieke benoemingen frustreren onafhankelijk bestuur.
Gevolgen voor burgers en ontwikkeling
Deze bestuurlijke verwaarlozing heeft verstrekkende gevolgen. Burgers in het binnenland en randgebieden hebben nauwelijks toegang tot besluitvorming, overheidsdiensten sluiten niet aan op lokale noden en projecten worden vaak top-down opgelegd zonder afstemming.
“Decentralisatie is geen bestuurlijke luxe,” zegt Mijnals, “het is een noodzaak voor inclusieve, efficiënte en duurzame ontwikkeling.”
UMA Legal Aid & Marketing doet daarom concrete voorstellen:
Heractivering Districtenfonds – met objectieve, jaarlijkse toewijzing en transparante verantwoording.
Capaciteitsversterking – door training, ICT en beleidsinstrumenten voor lokale raden.
Actualisering wetgeving – met scherpere bevoegdheden, financiële autonomie en burgerparticipatie.
Depolitisering van de DC-positie – door aanstelling op basis van objectieve criteria en verantwoording aan de Districtsraad.
Koppeling aan nationale ontwikkelingsdoelen – voor integrale planning en samenwerking met maatschappelijke en private sector.
De kiem voor een weerbare Republiek
Met de recente verkiezingen achter de rug is er momentum voor verandering. UMA Legal Aid & Marketing roept de nieuwe regering op om niet slechts vrouwen aan de top te promoten, maar ook de regio’s de plaats te geven die zij verdienen in de democratische orde.
“De kiem voor een weerbare republiek ligt niet in de hoofdstad, maar in de verste uithoeken van het land. Het is hoog tijd dat deze kiem water en zonlicht krijgt — in de vorm van politieke wil, wetgevende actie en financiële toewijding,” besluit Mijnals.
