Volgens Sunil Oemrawsingh, voorzitter van Stichting 8 december 1982, werd Suriname op 25 februari 1980 beroofd van zijn democratisch fundament.
De militaire staatsgreep van sergeanten betekende niet alleen het einde van een vreedzaam gekozen regering, maar luidde ook een periode in van angst, onderdrukking en grove mensenrechtenschendingen waarvan de gevolgen tot op de dag van vandaag voelbaar zijn.
Geweld tegen gekozen regering en politieke leiders
Op die dag werd de toenmalige minister-president Henck Arron, samen met zijn politieke partij Nationale Partij Suriname (NPS) en andere coalitiepartners, met geweld uit het machtscentrum verdreven.
Arron en meerdere prominente NPS-leden werden gearresteerd en in detentie geplaatst. Daarmee werd een democratisch gekozen regering letterlijk en figuurlijk ten val gebracht.
Meer slachtoffers dan alleen de Decembermoorden
Oemrawsingh benadrukt dat de vijftien intellectuelen die slachtoffer werden van de Decembermoorden niet de enige slachtoffers zijn van het militaire regime. Ook militairen en politiemannen die trouw bleven aan hun eed aan de grondwet betaalden een hoge prijs.
“Majoor Comvalius, eerste luitenant Van Aalst en politieagent Sultan werden op 25 februari tijdens het uitvoeren van hun grondwettelijke taak doodgeschoten. Zij verdienen een standbeeld, omdat zij hun leven gaven voor de democratie en de rechtsstaat,” stelt Oemrawsingh.
Ontmanteling van de rechtsstaat en internationale isolatie
Volgens de voorzitter van Stichting 8 December 1982 werd de rechtsstaat systematisch afgebroken.
De onafhankelijkheid van de rechterlijke macht werd ondermijnd, de vrijheid van meningsuiting beknot doordat journalisten en vakbondsleiders monddood werden gemaakt, en Suriname raakte internationaal geïsoleerd door het verlies van vertrouwen bij buurlanden en internationale partners.
De jaren na februari 1980 worden door Oemrawsingh omschreven als een periode van diepe ellende. Moreel, economisch, financieel en maatschappelijk werd Suriname ernstig verzwakt.
Het land verloor zijn glans en werd gedegradeerd tot een paria in de internationale gemeenschap, als gevolg van onderdrukking en wanbeleid.
Volk kiest in 1987 opnieuw voor democratie
Ondanks alles hield het Surinaamse volk vast aan hoop. In november 1987 sprak de bevolking zich duidelijk uit tegen de onderdrukkers en koos opnieuw voor de democratische rechtsorde. Daarmee werd bevestigd dat de wil van het volk niet definitief kan worden onderdrukt.
Oemrawsingh benadrukt dat in elke democratie één principe nooit ter discussie mag staan: de vreedzame overdracht van macht.
“Het met geweld verjagen van een gekozen regering kan en mag nooit worden gepresenteerd als een democratische daad. Het is een fundamentele ontkenning van de volkswil en een directe aanval op de kern van democratisch denken.”
Waarschuwing tegen verheerlijking van de staatsgreep
Tot slot waarschuwt Oemrawsingh voor het romantiseren van de staatsgreep.
“Een handjevol blinde volgelingen blijft de coup herdenken en verheerlijken, zonder oog voor de immense schade die is aangericht. Het is een macabere dans op de graven van vrijheid en recht.”
Na 46 jaar is volgens hem onmiskenbaar gebleken dat de coupplegers en hun handlangers het volk niet hebben gediend, maar zichzelf hebben verrijkt, onder het holle vaandel van ‘werken voor het volk’.
