fbpx




Wat een vreemde column van Sandew Hira!

In een merkwaardige column van Sandew Hira (Dew Baboeram) op een Surinaamse nieuwssite roept hij president Bouterse op om zich te onderwerpen aan een interview met hemzelf over de 8 Decembermoorden.

Volgens Sandew Hira is de waarheidscommissie mislukt. Het lijkt er sterk op dat hij zich in zijn hoogmoed boven de rechtsstaat én de organen van de staat stelt, want als een soort alternatieve waarheidscommissie zou willen functioneren. In hoeverre hij dit afgestemd heeft met andere nabestaanden, vermeldt het verhaal niet.

Laat mij eerst aangeven dat ik als relatieve buitenstaander (Nederlander) altijd heb gesteld dat dit op de eerste plaats een Surinaamse kwestie is. Ik vond dat Nederland zich niet zou hoeven t e verzetten tegen een waarheids – en verzoeningscommissie naar Zuid-Afrikaans model, als die oplossing gedragen zou worden door de meerderheid van het Surinaamse volk en de nabestaanden. Nederland heeft die oplossing volledig gesteund in Zuid-Afrika, dus zou zich m.i. op zijn minst neutraal moeten opstellen als dit werkelijk de wens is van de meerderheid van de Surinaamse bevolking en parlement.

De Amnestiewet van 2012

In 2012 heb ik mij tegen de Amnestiewet gekeerd en via GFC Nieuws mijn grote teleurstelling laten blijken, toen Pertjajah Luhur en ABOP die wet steunden. Mijn eerste principiële bezwaar tegen die wet was niet het principe van amnestie, maar het gegeven dat bij de Surinaamse Amnestiewet (in tegenstelling tot de gang van zaken in Zuid-Afrika) de amnestie vóóraf al werd toegekend. Een daarna te vormen waarheids- en verzoeningscommissie, zou daardoor per definitie een wassen neus worden (want over geen enkele sanctie beschikken). Het verbaast mij dan ook niet dat er nooit brede steun is gekomen voor die commissie (in zoverre dus eens met de analyse van Hira).

Een tweede principieel bezwaar dat ik had tegen de Amnestiewet is dat deze ongrondwettelijk was, omdat volgens de Surinaamse Grondwet een lopend proces niet onderbroken mag worden. Pas na het proces is het Grondwettelijk mogelijk om gratie te verlenen en als deze gratie afhankelijk wordt gesteld van een oprechte en waarheidsgetrouwe deelname aan een waarheids – en verzoeningscommissie, komen we dicht in de buurt van het Zuid-Afrikaanse model. Deze rechtsvraag ligt nog steeds voor aan het – nog niet bestaande – Constitutioneel Hof.

Tot nu toe lijken de standpunten van Sandew Hira en ondergetekende nog niet zo ver uiteen te liggen. Maar nu komt het: in plaats van het normale proces van wetgeving over een eventuele nieuwe Amnestiewet (iets waar de VHP klaarblijkelijk open voor staat) en de daarvoor te vormen bijzondere staatsorganen (een wettelijke waarheids- en verzoeningscommissie) af te wachten, neemt Sandew Hira de sprong naar voren en werpt zich plotseling op als het geweten van Suriname, die Bouterse wel even de biecht zal afnemen. Daarbij richt hij zijn open brief niet aan het parlement (als hoogste orgaan van de Republiek Suriname) maar aan de president, tevens hoofdverdachte van de Decembermoorden.

Ik kan me niet voorstellen dat veel nabestaanden zich zullen vinden in een dergelijke constructie. Sandew Hira, die zich in Nederland de laatste tijd constant te buiten gaat aan allerlei stokerig gedrag en links-radicale groepen aanzet tot geweld en/of burgerlijke ongehoorzaamheid, poogt hiermee zichzelf te stellen boven de rechtsstaat Suriname.

De rol van Sandew Hira en zijn geestverwanten in de periode 1980-1982

Dan is er nóg een punt dat aan de orde moet komen. Op zich deel ik dus de analyse van Hira dat de coup van 25 februari 1980 niet een echte revolutionaire (links-radicale) coup was, maar naar alle waarschijnlijkheid een soort gelegenheidscoup van het duo Hans Valk en Desi Bouterse, waarbij we niet kunnen uitsluiten dat nationale motieven een rol speelden bij Bouterse. Bezorgdheid over het lot van de Nederlanders in Suriname speelde mogelijk een rol bij Valk (dat heeft hij tenminste zelf later beweerd), waarmee ik de coup uiteraard niet goed praat.

Vervolgens ontstond er na de coup een niet meer te beheersen krachtenspel in de jonge republiek Suriname, waarbij Nederland vermoedelijk een fout maakte door Valk voortijdig terug te trekken en de politiek stuurloze Bouterse aan zijn lot over te laten. Terwijl Bouterse na een twijfelperiode steeds meer begon over te hellen naar het links-radicale, Cubaanse kamp, zocht zijn tweede man Roy Horb zijn toevlucht bij de CIA.

Veel duidt erop dat de Decembermoorden een poging waren uit het links-radicale kamp (aangevuurd door Cubaanse en Grenadiaanse adviseurs) om de revolutie veilig te stellen, hoewel de CIA daarbij mogelijk een dubieuze rol heeft gespeeld. Pas als de betrokken landen (USA, Cuba, Grenada, Nederland) hun archieven open stellen, zullen we weten wat er precies is gebeurd. Of alle betrokkenen moeten de waarheid gaan verklaren natuurlijk, maar zonder opengestelde archieven zal dat moeilijk te verifiëren zijn.

Maar – en nu komt mijn punt – in dit politieke krachtenspel in de periode 1980 – 1982 met fatale afloop, speelde Sandew Hira zelf een rol, vanuit Nederland. Als communist (hij schreef toen ook artikelen voor de communistische krant De Waarheid) moedigde hij het links-radicale kamp aan, toonde zijn afkeer van de parlementaire democratie, riep in feite op tot een volksopstand en toonde zich fel tegenstander van het latere 8-december slachtoffer Rambocus, die door Hira/Baboerams’s broer –en 8-december slachtoffer, de advocaat John Baboeram, verdedigd werd bij zijn proces.

Sandew Hira was in die tijd voorzitter van het Grenada-comité en aanhanger van Maurice Bishop. Zoals bekend heeft Bishop een rol gespeeld in de aanloop van de Decembermoorden, door tijdens zijn door protestacties (Cyriel Daal) mislukte staatsbezoek aan Suriname, Bouterse openlijk op te roepen tot geweld. “You will have to crush your enemies, just like they would crush you”, brulde Bishop bij die gelegenheid. Enkele weken later zouden de militairen dat advies in de praktijk brengen.

8 december slachtoffer Frank Wijngaarde (een Nederlander, overigens) werd kort voor zijn dood geïnterviewd en wees toen op de rol van de Grenada-aanhangers in Suriname, die bezig waren hem te belasteren en een klimaat van haat en geweld op te roepen. Voor het betreffende interviewfragment zie deze link: https://www.youtube.com/watch?v=V5M9_kTVNms

Natuurlijk kunnen wij Sandew Hira geen feitelijke betrokkenheid bij de Decembermoorden in de schoenen schuiven, maar ideologisch gezien werd een meer dan dubieuze rol gespeeld door groep die hij door dik en dun steunde, te weten het links-radicale kamp bij de militairen, dat geadviseerd werd door Cuba en Grenada. Daarom lijkt Sandew Hira mij wel de laatste persoon die in zijn eentje het geweten van Suriname zou moeten vormen. Ik kan me niet anders indenken dan dat de meerderheid van de Surinamers én van de nabestaanden daar precies zo over denken.

 

Jan Gajentaan 

Meer nieuws

HVB-topper Frans Kasantaroeno heengegaan

GFC NIEUWS- De politicus Frans Kasantaroeno is woensdag vrij plotseling overleden. Impotent of minder potent? Maak online gebruik van professionele adviezen van internationale topexperts. Klik…

Is Lager Beroepsonderwijs (LBO) tweederangs?

GFC NIEUWS- De resultaten van het schooljaar 2019-2020 zijn op alle niveaus sterk verbeterd. Impotent of minder potent? Maak online gebruik van professionele adviezen van…

Groene zeedijk voorbeeld voor de wereld

GFC NIEUWS- Het startsein voor het Groene Zeedijkproject te Weg naar Zee is woensdag gegeven. Impotent of minder potent? Maak online gebruik van professionele adviezen…

Roseline Daan nieuwe directeur Cultuur

GFC NIEUWS- Roseline Daan is de nieuwe directeur van het directoraat Cultuur, dat valt onder het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Impotent of minder…

RBTO houdt verdachte schietincident aan

GFC NIEUWS- Het Regio Bijstand Team Oost (RBTO) heeft op 19 september de 38-jarige Louise V. aangehouden en overgedragen aan de recherche van Regio Oost….

Weekend afsluiting brug over Beekhuizenweg

GFC NIEUWS- De brug over de Beekhuizenweg die leidt naar Livorno zal het komend weekeinde worden afgesloten voor herstelwerkzaamheden. Impotent of minder potent? Maak online…

Commissie gaat Valutawet evalueren

GFC NIEUWS- Er komt binnenkort een commissie om de Valutawet te evalueren. Impotent of minder potent? Maak online gebruik van professionele adviezen van internationale topexperts….

Man verhangt zich

GFC NIEUWS- Een man heeft dinsdagavond mogelijk zelfmoord gepleegd door zich te verhangen in een kamer. Impotent of minder potent? Maak online gebruik van professionele…

Massaprotest vrijdag tegen verhoogde benzineprijzen

GFC NIEUWS- Activist Stephano ‘Pakittow’ Biervliet organiseert vrijdag een massaprotest op het Onafhankelijkheidsplein tegen de verhoogde benzineprijzen. Impotent of minder potent? Maak online gebruik van…

Prijzen zullen verder omhoog schieten

GFC NIEUWS- De prijzen van goederen en diensten zullen als een speer omhoog schieten nu de Surinaamse dollars officieel in waarde is gehalveerd. Impotent of…

Dambreuk Weg naar Zee

GFC NIEUWS- In het afgelopen weekend is er door een breuk in de waterkerende dam te Brantimakkaweg (Weg naar Zee), zeewater binnengestroomd op de landbouwarealen…

Voedselpakketten verstrekt in Wageningen

GFC NIEUWS- In het weekend zijn er voedselpakketten verstrekt in het ressort Wageningen en het aangrenzende Inheemse dorp Post Utrecht. Impotent of minder potent? Maak…

Anil Dhanai nieuwe marktmeester Centrale Markt

GFC NIEUWS- De districtscommissaris van Paramaribo-Noordoost, Ricardo Bhola, heeft maandag Anil Dhanai in de functie van wnd. marktmeester aangesteld bij de Centrale Markt in Paramaribo….

Leo Brunswijk belooft transparantie RvC EBS

GFC NIEUWS- De nieuwe president-commissaris van de Raad van Commissarissen (RvC) bij de Energie Bedrijven Suriname (EBS), Leo Brunswijk, belooft een transparant beleid. Impotent of…

Nu 118 Covid-19-gevallen in Suriname

GFC NIEUWS- Het aantal actieve Covid-19-gevallen is verder gedaald naar 118. Impotent of minder potent? Maak online gebruik van professionele adviezen van internationale topexperts. Klik…