Tijdens de herdenking van de Nationale Dag der Inheemse Volken in de Palmentuin, heeft president Chandrikapersad Santokhi een krachtige toespraak gehouden waarin hij mededeelde de opdracht te hebben gegeven aan de Agent van de Staat, Roy Baijnaath Panday, om het Kali’na en Lokono vonnis volledig uit te voeren.
De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) en haar regionale werkarm voor Beneden-Marowijne KLIM (Kali’na en Lokono in Marowijne) hadden de rechtszaak in 2007 aanhangig gemaakt.
Volgens de procedure voor dergelijke rechtszaken, werd in 2007 een klacht wegens mensenrechtenschendingen ingediend bij de Inter-Amerikaanse Commissie voor Mensenrechten (IACHR) van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). De Commissie heeft de ingediende klacht onderzocht en in juli 2013 gegrond bevonden.
In de klacht werd melding gemaakt van onder andere:
1. schending door de Staat van de eigendomsrechten van de Kali’na en Lokono van Beneden-Marowijne op hun traditionele grondgebieden;
2. het gebrek aan rechtsbescherming in Suriname, onder andere doordat Inheemse Volken niet wettelijk
erkend worden;
3. de uitgifte van diverse grondtitels aan derden (individuen en bedrijven);
4. uitgifte van mijnbouwconcessies met als gevolg aanzienlijke milieubeschade van hun grondgebieden;
5. instelling van natuurreservaten, zonder hun goedkeuring, waardoor de rechten van de Inheemse Volken worden
beknot.
In zijn toespraak benadrukte president Santokhi het belang voor de Inheemse volken om zich te verenigen en te bundelen tot bijvoorbeeld een platform. “Op dit moment bestaat er geen organisatie die de totale Inheemse gemeenschap vertegenwoordigt,” verklaarde de president. Hij riep de inheemse gemeenschappen op om gezamenlijk een sterke en representatieve organisatie op te richten die hun belangen effectief kan behartigen.
Draagvlak voor Conceptwet Collectieve Rechten
Een ander belangrijk punt dat de president aansneed, was de noodzaak van breed draagvlak voor de conceptwet collectieve rechten voor inheemse en tribale volken. “Sommige wetten kunnen in één dag behandeld en aangenomen worden, maar bij deze wet moeten we rekening houden met verschillende zaken,” aldus Santokhi. Hij benadrukte dat de wet zorgvuldig moet worden opgesteld en geïmplementeerd om de rechten van de inheemse volken adequaat te beschermen.
Verkoop van geaccrediteerde carbon en deel opbrengsten voor Inheemsen
President Santokhi kondigde ook aan dat de staat een deel van de geaccrediteerde carbon zal verkopen, waarbij de inheemse volken die de bossen hebben beschermd, een deel van de opbrengsten zullen ontvangen.
“De overheid is al bezig te vergaderen met inheemse en tribale organisaties om hierover overeenstemming te bereiken,” zei hij. Dit initiatief erkent de cruciale rol van de inheemse gemeenschappen in het behoud van de bossen en biedt een manier om hen financieel te ondersteunen.
Urgentie van wetgeving Grondenrechten
Suriname is het enige land in het Amazonegebied dat de grondenrechten voor Inheemsen nog niet in orde heeft gemaakt middels wetgeving. “We moeten dit probleem dringend aanpakken om recht te doen aan onze inheemse bevolking en hun rechten te beschermen,” benadrukte Santokhi.
De Conceptwet Collectieve Rechten Inheemse- en Tribale Volken behoeft volgens het staatshoofd draagvlak. “Sommige wetten kunnen in één dag behandeld en worden aangenomen, echter bij deze wet moet rekening worden gehouden met verschillende zaken,” aldus de president.
