Onder leiding van Dr. Rachel Gefferie, NAKS UNESCO-vertegenwoordiger, en Darell Geldorp, artistiek leider van NAKS, vond op 5 december een unieke presentatie plaats over de Banya dans.
Als onderdeel van de 19th session of the Intergovernmental Committee for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage van UNESCO, in Asunción, Paraguay, organiseerde NAKS Suriname als geaccrediteerde UNESCO NGO een speciale side event.
Het side event was bedoeld om de aanwezige deelnemers aan deze belangrijke committee meeting kennis te laten maken met de rijke geschiedenis en sociale relevantie van deze spirituele en sociaal krachtige vorm van dans en muziek.
De Banya dans ontstond tijdens de slavernijperiode op Surinaamse plantages en groeide uit tot meer dan een vorm van vermaak.
Het was een middel tot verzet, en kan beschouwd worden als een cultuuruiting geïnspireerd vanuit de West-Afrikaanse cultuur met als voornaamste doel om de verbinding met de voorouders te behouden.
Tijdens de presentatie werd het publiek meegenomen in de sociale, spirituele en theatrale aspecten van de Banya. De dans wordt gekenmerkt door energieke, ritmische bewegingen die vrijheid, kracht en verbinding met de aarde symboliseren. Daarnaast speelt de interactie tussen dansers en muziek een centrale rol.
De Banya dans fungeert als eerbetoon aan de voorouders en moet hopelijk uiteindelijk verbindend werken tussen de verschillende generaties van Surinaams-Creolen.
De muziek, de liederen en uiteindelijk de dans vormen een samenhang om een uitnodigende sfeer te creëren waarin de voorouder geesten zich vrijelijk kunnen manifesteren.
Ook is er een nadruk op de genderrollen binnen de gemeenschap van Banya dansers; de vrouwen zijn voornamelijk de dansers en dragen in de handen angisa’s om te dans te verhogen, terwijl mannen de muziek verzorgen.
