fbpx




Ingezonden| Petrus Donders verschiet van kleur

GFC NIEUWS- Het standbeeld van Petrus Donders in Tilburg verbeeldt de Nederlandse missie in Suriname en de zorg voor leprozen, maar herinnert ook aan de kerstening van de koloniën en de onderdrukking van Afro-Surinamers in de 19e eeuw.

Het beeld uit 1926 werd middelpunt van een polemiek in 2018. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) stelt nu dat ‘beide betekenissen van waarde zijn om de geschiedenis te begrijpen en te kunnen vertellen’. Ze noemt het standbeeld een voorbeeld van monumenten die ‘van kleur verschieten’. Het Tilburgse Stadsmuseum adviseert het beeld te verplaatsen óf opnieuw te contextualiseren.

Volgens het RCE dient Nederland meer ruimte te creëren in het culturele geheugen voor herinneringen die schuren en tot op de dag van vandaag pijn doen. Naast de tweede wereldoorlog met haar antisemitisme en Jodenvervolging valt hieronder ook het slavernij- en koloniaal verleden. Nieuwe generaties laten een ander licht schijnen op de geschiedenis en wegkijken in schurende kwesties heeft geen zin, aldus Ben de Vries van het RCE.

Tilburg kent nog steeds geloof in de ‘apostel der indianen en melaatsen’, maar er is ook een groeiende behoefte aan kennis over het koloniale verleden dat met Suriname wordt gedeeld. Voor erfgoeddeskundigen ligt de betekenis van erfgoed in de bijdrage die het levert aan identiteitsbesef. Tegelijk moet het een zinvolle rol kunnen spelen in de toekomst.

Missionarisromantiek

In dit kader publiceerde Stadsmuseum Tilburg medio april een onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis en veranderende waardering van het standbeeld Petrus Donders in het Wilhelminapark. Niet alleen de vorm van het beeld, maar ook de plek en de ‘afzender’ zijn van belang, stelt onderzoeker Petra Robben. Het waren in Nederland niet zozeer de katholieke arbeiders die Donders eerden, begin vorige eeuw, maar vooral de paters van zijn eigen religieuze orde, de redemptoristen. Dat is de groep waar de onlangs overleden pater Mulder ook deel van uit maakte.

Het standbeeld kwam tot stand in een zeer gepolariseerde tijd, bekend als de Nederlandse ‘verzuiling’. De missionarisromantiek was functioneel in de constructie van een katholieke identiteit in Nederland. De fabrikanten en de katholieke kerk -de lokale elite- hadden belang bij deze constructie. Een succesvolle pater werd neergezet als voorbeeld om de textielarbeiders weg te houden van de klassenstrijd (staking) en hen te binden aan de kerk, in plaats van ‘verderfelijke’ dancings en bioscopen te bezoeken. Daarnaast diende het standbeeld jongeren te verleiden ook missionaris te worden.

Nieuwe betekenislaag

Vanaf de jaren tachtig wordt het Tilburgse standbeeld door sommigen openlijk bekritiseerd als denigrerend en racistisch, vanwege de stereotype, ongelijke verhoudingen. Het beeld van de witte pater met een knielende zwarte man staat op gespannen voet met de multiculturele samenleving, die de stad graag voorstaat.

Het Stadsmuseum meent dat het standbeeld verplaatst zou kunnen worden van de openbare ruimte naar een meer natuurlijke habitat zoals een kerk of het bedevaartsoord in Noord-Tilburg. Ook zou het beeld op haar huidige plaats opnieuw gecontextualiseerd kunnen worden en wel door hedendaagse kunstenaars een betekenislaag aan het beeld te laten toevoegen. Beide opties worden thans overwogen in een gemeentelijke werkgroep, waarin ook Surinaamse Tilburgers zijn betrokken.

In de Suriname-tentoonstelling in Amsterdam kwam de rol van zending en missie in de voormalige kolonie niet naar voren. Robben constateert dat in het hedendaags wetenschappelijk debat de missiegeschiedenis in relatie tot het koloniaal verleden onderbelicht is. Ook haar eigen onderzoek gaat niet in op het Suriname van de 19e eeuw, de tijd waarin Donders leefde. Ze adviseert de gemeente Tilburg dit alsnog te doen.

Carla Mohammed, mede-organisator van Ketikoti-dialoogtafels in Tilburg, sluit zich aan bij de term ‘schurend erfgoed’. Persoonlijk ervaart ze het standbeeld als pijnlijk. “Een naamloze zwarte man tegenover de adoratie voor die ene witte missionaris. Veel mensen -zowel zwart als wit- kennen de geschiedenis onvoldoende, maar deze rapporten zijn een goede eerste stap in het bewustwordingsproces.”

Meer nieuws

Ingezonden| Populistische prietpraat

GFC NIEUWS- In de media lazen wij onlangs dat de vicepresident de commentaren van Chan Santokhie en Ronnie Brunswijk over de financieel-economische situatie van het…

Dr- en rr-leden Brokopondo en Para beëdigd

GFC NIEUWS- Minister Edgar Dikan van Regionale Ontwikkeling heeft de leden van de districtsraden van Brokopondo en Para beëdigd. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC-…

Suriname noteert 15e Covid-19-dode

GFC NIEUWS- In Suriname is vandaag, dinsdag 7 juli, nog een coronapatiënt om het leven gekomen. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode van Constantin,…

Zoon steekt vader neer

GFC NIEUWS- Een 61-jarige man is op vrijdagmorgen 3 juli door zijn 25-jarige zoon Nazario L. neergestoken met een mes. Dikke vrouwen makkelijk slank met…

Minister Soerdjan mogelijk ontheven

GFC NIEUWS- Minister Lekhram Soerdjan van Ruimtelijke Ordening, Grond- en Bosbeleid (RGB) is door president Desi Bouterse thuis gezet. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC-…

Mysterieuze dood ruim 275 olifanten in Botswana

GFC NIEUWS- Minstens 275 olifanten zijn onlangs onder mysterieuze omstandigheden overleden aan de Okavangodelta in Botswana. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode van Constantin,…

14-jarig meisje tragisch omgekomen

GFC NIEUWS- De 14-jarige Merougia Dewman is tragisch om het leven gekomen. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode van Constantin, zeggen wetenschappers. Klik op…

Medisch team heeft situatie onder controle

GFC NIEUWS- Het medisch team heeft de situatie rond Covid-19 in Suriname onder controle. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode van Constantin, zeggen wetenschappers….

Oost-Suriname corona hotzone

GFC NIEUWS- De gezondheidsmonitoring van de afgelopen twee weken in het kader van Covid-19 heeft aan het licht gebracht dat in het oosten van Suriname…

Twee doden bij aanrijding Kennedyweg

GFC NIEUWS- Twee personen hebben vandaag het leven gelaten bij een verkeersongeval aan de Kennedyweg, ter hoogte van de Izaak Jacob Purperhartweg in Para. Dikke…

Medici oriënteren zich bij Rosebel

GFC NIEUWS- Zaterdag heeft een team van medische specialisten zich georiënteerd op de plant van Rosebel Goldmines (RGM) in Brokopondo. Dikke vrouwen makkelijk slank met…

Nog 11 positieve gevallen vandaag erbij

GFC NIEUWS- Nog eens 11 personen zijn vandaag positief getest op Covid-19. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode van Constantin, zeggen wetenschappers. Klik op…

Vanavond Covid-statement regering

GFC NIEUWS- De Surinaamse regering zal gelet op de recente ontwikkelingen ten aanzien van de Covid-19-pandemie, hedenavond een televisiestatement geven. Dikke vrouwen makkelijk slank met…

Drenkeling gered uit Surinamerivier

GFC NIEUWS- Het is omstanders vrijdag gelukt om een man die in de Surinamerivier was gesprongen te redden. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode…

Ingezonden| Oom Jules Sedney

GFC NIEUWS- Het was op een zonnige vrijdagmorgen in november 1996, toen ik rond 11.30 uur na een vergadering op het commissariaat Nickerie, over de…

16 coronapatiënten vandaag naar huis

GFC NIEUWS- Vandaag mochten 16 coronapatiënten naar huis, nadat ze genezen werden verklaard. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode van Constantin, zeggen wetenschappers. Klik…

Herstart openbaar vervoer nog niet bekend

GFC NIEUWS- Het openbaar vervoer zal haar diensten maandag aanstaande nog niet hervatten. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode van Constantin, zeggen wetenschappers. Klik…

Surinamers voor Surinamers

GFC NIEUWS- De leden van Act Now Foundation, waaronder Elaine Harridat, Priscilla Abhilakh Missier en Moreno Jackson, samen met vrijwilliger Charella Jacobs, hebben de afgelopen…

FSA betreurt onjuiste berichtgeving LVV

GFC NIEUWS- De Federatie van Surinaamse Agrariërs (FSA) betreurt de onjuiste berichtgeving van het ministerie van LVV in de media ten zeerste. Dikke vrouwen makkelijk…

Geen sprake van ontslag korpschef Prade

GFC NIEUWS- Berichten als zou korpschef Roberto Prade ontslag hebben genomen berusten op onwaarheid. Dikke vrouwen makkelijk slank met LC- methode van Constantin, zeggen wetenschappers….

DR-Commewijne krijgt district in bloei

GFC NIEUWS- De nieuwe districtsraad (dr) van Commewijne heeft de verantwoordelijkheid gekregen over een district dat in bloei is en mogelijk het snelst groeit van…