fbpx




Diverse opties met betrekking tot de Surinaamse overheid

In januari 2011, toen ik nog secretaris was van ABOP – sympathisanten Nederland, publiceerde ik een oproep op om de Surinaamse publieke sector te hervormen. Ik gaf historische redenen aan waarom de overheid in Suriname veel te groot is als percentage van de beroepsbevolking (het zogenaamde “waterhoofd-model”) en gaf ook aan dat de kosten door Fiso 1 en2 te hoog waren opgelopen.

Tot slot bekritiseerde ik de nieuwe regering die bezig was een kosten slurpend nieuw apparaat op te bouwen via het Kabinet van de President zonder eerst de ministeries af te bouwen.

Historische oorzaken te groot en inefficiënt overheidsapparaat

Voor een goed historisch begrip van de problemen moet men zich realiseren dat toen Suriname in 1954 zelfstandig werd (Koninkrijk Statuut) de economie toen nog vrijwel volledig in buitenlandse handen was. Door het koloniale verleden heeft de Surinaamse staat dus een kunstmatige ontstaansgeschiedenis. Vanuit psychologisch opzicht is het begrijpelijk dat veel Surinamers van toen hun heil en zekerheid meer zochten bij de overheid (die was immers van hun) dan bij het bedrijfsleven. Daardoor werd de overheid maar groter en groter en de praktijk van het “accommoderen” werd helaas gemeengoed bij alle politieke partijen. Dit is de oorzaak geweest van een scheefgroei, die ooit aangepakt zal moeten worden.

Veel reacties heb ik nooit gekregen op dat artikel. Ik vernam uit regeringskringen dat men “hoofdpijn” kreeg van dat soort stukken. Kennelijk wilde men liever geloven dat de bomen tot aan de hemel groeiden. Inmiddels is het zo, dat deze wensdroom is achterhaald door de realiteit, mede door de wereldwijd dalende prijzen van grondstoffen en de zorgelijke financiële positie van de Surinaamse overheid. Vrijwel alle politieke partijen zijn het erover eens dat de nieuwe regering van 2015 de eerste jaren een strak hervormings- en bezuinigingsprogramma zal moeten doorvoeren. Dat was de conclusie van het Economistendebat afgelopen woensdag in Torarica.

Ook op de site van GFC Nieuws zie ik de laatste tijd bijdragen uit verschillende politieke hoeken waarin wordt aangegeven dat men nadenkt over herinrichting van de overheid. Zo wordt beperking van het aantal ministeries vaak genoemd. Het is positief dat dit debat op gang komt. In politiek opzicht stel ik mij tegenwoordig wat afstandelijker op tegenover Suriname, maar dergelijke discussies interesseren mij nog altijd, ook vanuit mijn vak als Human Resources en Organisatie consultant.
Decentralisatie als redmiddel?

Een punt dat ik mis in veel recente bijdragen is het verband met de decentralisatie c.q. deconcentratie. Bij decentralisatie worden overheidsdiensten plus beleidsmatige aspecten overgedragen naar districten; bij deconcentratie houdt de centrale overheid de regie maar vindt de uitvoering plaats in de districten. Per beleidsgebied kan men die keuze maken.

In Suriname loopt al geruime tijd een decentralisatieprogramma, DLGP I en II (afgesloten in december 2014). Ik ben niet op de hoogte van alle details, maar begrijp dat men veel heeft bereikt, ook op het vlak van “good governance”. Toch zal dit programma in veel opzichten nog handen en voeten moeten krijgen. Vaak ontbreekt het aan financiële middelen om de districten daadwerkelijk te “empoweren“ om zaken als bedrijvigheid en werkgelegenheid lokaal te stimuleren.

Als de nieuwe regering daadwerkelijk werk wil maken van decentralisatie (en/of deconcentratie) zal dat gevolgen hebben voor de financiële huishouding van de overheid. Er moeten keuzes gemaakt worden. Het gevaar is dat er een opstapeling plaats vindt: een grote centrale overheid (om historische redenen hierboven genoemd), een regionale overheid in de districten en dan óók nog eens een apart centraal apparaat in de vorm van het Kabinet van de President, met allerlei commissies en taskforces. De overheid zal qua kosten uit zijn voegen barsten en de efficiëntie zal niet toenemen door al die verschillende organen met overlappende taken en verantwoordelijkheden.

Conclusie: de Surinaamse overheid kan naar de tekentafel, waarbij behalve het kostenaspect natuurlijk ook het sociale aspect een rol speelt. Vooral zal het erom gaan de werkprocessen van de overheid dusdanig te reorganiseren en (opnieuw) te beschrijven, dat er een efficiëntieslag wordt gemaakt. Ik zeg er eerlijk bij dat dit een enorme klus zal worden voor wie het op zich zal nemen, gezien alle scheefgroei in het verleden en de sentimenten die dit met zich meebrengt. Ook de Personeelswet, die nog uit de koloniale tijd stamt, zal gemoderniseerd moeten worden.

Jan Gajentaan

Meer nieuws

Nickerie drie agronomen rijker

GFC NIEUWS- Sanchit Chandenie, Gangapersad Roshnie en Jaggessar Chandriekapersad zijn de eerste drie studenten die, zijn afgestudeerd van het programma Agronomie aan het Polytechnic College…

‘Suriname surprise op Curaçao’

GFC NIEUWS- Roberto Tjon A Meeuw, Surinaams kunstenaar en surfliefhebber op Curaçao, spat heldere kleuren verf over tientallen tegeltjes.

Nieuwe RvC bij BGVS

GFC NIEUWS- Het Bedrijf Geneesmiddelen Voorziening Suriname (BGVS) heeft een nieuwe raad van commissarissen (RvC).

“Suriname staat er als land”

GFC NIEUWS- “Sommigen zeggen dat ons land 45 jaar heeft verkwist. Anderen spreken van verloren dromen. Ik zie dat anders. Ik zie een land dat…

5 nieuwe coronagevallen genoteerd

GFC NIEUWS- 5 personen zijn besmet geraakt met het coronavirus. Deze gevallen deden zich voor in Paramaribo (2), Wanica (2) en Para (1)

Lijk 19-jarige visser aangespoeld

GFC NIEUWS- Het ontzielde lichaam van de ongeveer 19-jarige visser Ulrick France is in de vroege ochtend van 23 november nabij de steiger aan de…

“Ook wij gaan weer naar school!”

GFC NIEUWS- Samen met alle scholen is ook de stimulatiegroep voor dove- en slechthorende kinderen van start gegaan met het nieuwe schooljaar.

Geslaagde Independence Day Run 2020

GFC NIEUWS- Nadat al vroeg in het jaar duidelijk werd dat de Srefidensi Marathon dit jaar geen voortgang zou vinden heeft een aantal hardlopers het…