De geheimen van Zeelandia: mogelijk oudste gebouw van Suriname heeft een duister verleden

25 februari: de dag waarop Suriname werd overgenomen. De machtsovername werd uitgevoerd door een Nederlander, die na een kort gevecht Fort Zeelandia veroverde.

 

Het fort stamt uit het begin van de 17e eeuw. Nederlandse kolonisten bouwden het om de handelsvestiging die zij bij het indianendorp Parmurbo hadden opgezet, te verdedigen.

De Engelsen namen het bolwerk over en vernoemden het naar Francis Willoughby, 5e Baron Willoughby van Parham.

Lang zou de bezetting niet duren: op 25 februari 1667 nam een Zeeuwse vloot onder leiding van Abraham Crijnssen de nederzetting over.

Gevangenis

In de eeuwen daarna beleefde het bastion een woelige historie. Net als het later gebouwde Fort Nieuw-Amsterdam deed het enige tijd dienst als gevangenis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden hier tientallen Duitsers opgesloten.

KNIL-militair Stulemeyer zat er opgesloten omdat hij zich kritisch had uitgelaten over koningin Wilhelmina, die tijdens de oorlog uit Nederland was gevlucht. Hij probeerde vergeefs de officieren te laten vervolgen, die verantwoordelijk waren voor de vele mishandelingen en moorden in Fort Zeelandia.

In de oorlogsjaren werden bijvoorbeeld enkele geboeide gevangenen in de rug geschoten, op bevel van de territoriaal commandant van Suriname, kolonel Johan – Jan – Meyer.

Die wilde met de moorden waarschijnlijk voorkomen dat de gevangenen hun mond voorbij praatten: Meyer was namelijk vóór de oorlog lid van de beruchte NSB. En dat wisten de vermoorde L.K.A. Raedt van Oldenbarneveld en L.A.J. van Poelje, schrijft de website Prinses Irenebrigade

Meyer zou later van Amerika een hoge onderscheiding, de Legion of Merit, ontvangen voor zijn steun aan de Amerikanen tijdens de oorlog. Nederland beloonde hem met de Militaire Willemsorde voor zijn handelingen tijdens de politionele acties in Nederlands-Indië, en bevorderde hem tot generaal-majoor en troepencommandant van Midden-Java.

Van de donkere periode van Fort Zeelandia is echter het meest december 1982 bekend. In de nacht van 7 op 8, en op 8 december, werden 15 Surinamers in het fort vermoord. De details van wat zich die twee dagen precies in de vesting heeft afgespeeld, horen nog steeds tot het Geheim van Zeelandia.

Overige berichten