Het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) is gestart met de uitvoering van het Just Energy Transition (JET)-project, dat gericht is op het realiseren van duurzame, betrouwbare en rechtvaardige toegang tot energie in het binnenland van Suriname.
In totaal zijn 21 dorpen in de gebieden Boven-Coppename, Boven-Saramacca, Boven-Suriname, Tapanahony, Tibiti en Nickerie hierbij nauw betrokken.
Het project komt voort uit een internationale oproep van het SDG Joint Fund en richt zich op het versterken van energiezekerheid, het stimuleren van economische groei, het tegengaan van milieudegradatie en het vergroten van klimaatbestendigheid.
De focus ligt daarbij op gebieden die voornamelijk bewoond worden door Inheemse en Tribale Volken (ITP’s).
Wat het JET-project onderscheidt van eerdere initiatieven, is de projectmatige aanpak. Er wordt niet direct overgegaan tot implementatie, maar eerst gewerkt aan zogenoemde ‘bankable’ projectvoorstellen: volledig uitgewerkte en financieringsklare dossiers. Deze benadering moet zorgen voor meer duurzame en effectieve resultaten.
Onder leiding van energiedirecteur Valerie Lalji is een projectteam samengesteld dat in juni en juli technische veldmissies heeft uitgevoerd.
Dorpsgemeenschappen zijn daarbij uitvoerig geïnformeerd, er is data verzameld en er zijn gesprekken gevoerd over mogelijke betalingsstructuren, zoals prepaidkaarten voor elektriciteit.
Naast districtscommissarissen waren ook vertegenwoordigers van het UNDP, de ministeries van NH, ROS en BIZA, en technische experts betrokken bij de missies.
Consultant Suresh Kanhai van Energies and Economics Consulting (EEC) benadrukte het belang van nauwkeurige dataverzameling per dorp, waaronder gegevens over huishoudens, energiebehoefte en netwerkinfrastructuur.
Deze informatie vormt de basis voor financieringsaanvragen bij internationale donoren. De uitvoering van het project start zodra financiering is toegekend, wat naar verwachting één tot drie jaar zal duren.
Een bijzonder aspect van het project is de expliciete aandacht voor gendergelijkheid. Tijdens lokale krutu’s gaven vrouwen aan behoefte te hebben aan betrouwbare energievoorziening om hun economische activiteiten, zoals visverkoop en handwerk, te versterken.
Volgens Yvonne Towikromo, genderspecialist bij het Bureau Genderaangelegenheden (BIZA), vroegen vrouwen bovendien om praktische trainingen die hun zelfredzaamheid en die van hun gezinnen vergroten.
De dorpen die onder het JET-project vallen zijn:
Tapanahonygebied: Mpoesoe, Keementi, Saje, Karmel, Powi, Tjong Tjong
Boven-Suriname/Batalibagebied: Bendikwai, Grantatai, Banafookondre, Baikutu, Pikinpada
District Saramacca: Tottikamp, Maho, Kalebaskreek
Boven-Coppenamegebied: Witagron, Kaaimanston, Cornelis Kondre, Donderskamp
District Nickerie: Tapoeripa
West-Suriname/Tibitigebied: Alfonsdorp, Jozefdorp
Het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen benadrukt dat deze energietransitie niet alleen technologische vooruitgang betekent, maar ook sociale en economische empowerment voor gemeenschappen in het binnenland.
