Arbeid: terugblik beleidsjaar 2018

Het ministerie van Arbeid heeft 2018 afgesloten met tevreden gevoelens over de stappen die voorwaarts zijn gezet op het vlak van de wetgeving, maar is bezorgd om handhaving en stijgende bedrijfsongevallen. In het net afgelopen jaar is voortgegaan met het moderniseren van de sterk verouderde arbeidswetgeving.

Het proces van modernisering is ingezet in 2015 en wordt gefaseerd uitgevoerd tot 2020. Zo zijn in 2016, zes wetten goedgekeurd door de Nationale Assemblee (DNA).

In 2017 waren dat drie wetten, terwijl in 2018, vijf wetten zijn aangenomen door DNA. Nog 12 wetten moeten door DNA goedgekeurd worden om te kunnen spreken over een volledig gemoderniseerde arbeidswetgeving. De verwachting hieromtrent is dat nog in deze regeerperiode dit een feit zal zijn, mits alle stations die zich een oordeel moeten vormen, grote ijver aan de dag leggen.

Het ministerie van Arbeid ontkomt niet aan de indruk dat de samenleving onvoldoende beseft wat het gemeenschappelijk belang is van een moderne arbeidswetgeving. Benadrukt wordt dat hiermee fatsoenlijk- of menswaardig werk gewaarborgd zal kunnen worden als basis voor gewenste investeringen en economische ontwikkeling in ons land.

Tegenwoordig vormt het concept ‘Decent Work’, wereldwijd de basis voor economieën met een rechtvaardige verdeling en sociale gelijkheid. Het ministerie herinnert de samenleving eraan dat de verouderde arbeidswetgeving geschreven is vanuit een maatschappelijke dominantie van de kolonisator die de greep op werkenden hiermee decennialang heeft weten te bestendigen. Ook na de onafhankelijkheid is deze wetgeving langer dan 4 decennia de basis gebleven voor de arbeidsverhoudingen in ons land.

De modernisering van de wetgeving zal een nieuw tijdperk inluiden in de geschiedenis van het arbeidsrecht, gezien het feit dat de beginselen van decent work voor het eerst zullen gelden als basis van de arbeidswetgeving.

Wetgeving

In 2018 zijn de volgende wetten goedgekeurd: Wet Arbeid en Jeugdige Personen; Ontslagwet 2018; Wet Omzetting Arbeidsovereenkomst Onbepaalde Tijd; Wet Centrum voor Innovatie en Productiviteit; Wet Goedkeuring Toetreding tot the Forced Labour Convention om mensenhandel en kinderarbeid gerichter aan te pakken. Afgezien van de goedgekeurde wetten, is de voorbereiding getroffen voor de nog resterende 12 wetten.

Het wetsontwerp Bescherming Moederschap, in de volksmond “Zwangerschapsverlof”, zal naar verwachting vroeg in 2019 aangenomen worden door DNA.

Ook is na goedkeuring door de Raad van Ministers (RvM) aan de Staatsraad aangeboden: de nieuwe Wet Minimumloon. Tevens is het staatsbesluit ter verhoging van het minimumuurloon aan de Staatsraad voorgelegd. Hierover is intussen advies verkregen van de Sociaaleconomische Raad (SER).

Voorts heeft het Arbeidsadviescollege (AAC) al zijn advies gegeven op de wet Flexibilisering van de Werktijdenregeling. Thans zijn bij het AAC voor behandeling de wetsontwerpen: Gelijke Behandeling Arbeid en Geweld op de Werkplek, waaronder seksuele intimidatie.

Vier commissies hebben de opdracht gehad van de minister van Arbeid om de wetgeving op het gebied van: ongevallen en beroepsziekten, betaalde jaarlijkse vakantie, arbeidsgeschillen en werknemersregistratie, te moderniseren. In het afgelopen jaar is de installatie geweest van de Nationale Commissie Uitbanning Kinderarbeid.

Mede onder aansturing van deze commissie is de voorbereiding van het eerste Nationaal Actieplan Kinderarbeid afgerond en wordt het rapport in januari 2019 aangeboden aan de samenleving. Tegelijkertijd zullen ook de resultaten van het in 2018 uitgevoerde onderzoek naar het voorkomen van kinderarbeid in Suriname door het Instituut voor Maatschappijwetenschappelijk Onderzoek (IMWO), gepresenteerd worden.

Handhaving

Het ministerie heeft in 2018 een strategische stap gezet ter versterking van de handhavingsfunctie van de Arbeidsinspectie. Er is een Transformatie en Managementteam (TMT), met verschillende deskundigen op het ministerie, ingesteld bij de Arbeidsinspectie.

Dit team heeft als opdracht om ultimo 2019, samen met de inspecteur-generaal van de Arbeidsinspectie, de dienst te transformeren naar een modern inspectieapparaat. Hiertoe zullen in alle geledingen bij het inspectieapparaat vernieuwingen worden doorgevoerd.

Uiteindelijk moet de transformatie resulteren in verdere verbetering van de service, het optimaliseren van de dienstverlening en het versterken van de handhavingsfunctie.

Het proces ter versterking van de Arbeidsinspectie is in oktober 2016 ingezet, toen de wet op de Arbeidsinspectie in lijn werd gebracht met richtlijnen en internationale standaarden van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). Op basis van deze wet vindt de transformatie nu plaats bij de Arbeidsinspectie.

Arbeidsmarkt

Op het vlak van arbeidsmarkt heeft het ministerie in 2018 de laatste stappen gemaakt om eindelijk mee te kunnen doen aan het regionaal Arbeidsmarktinformatiesysteem (LMIS) dat in 2015 is opgestart. Dit systeem zal zorgdragen voor het vastleggen, analyseren en rapporteren van alle arbeidsmarkt indicatoren, waaronder arbeidsmigratie in de regio. Dit project is gericht op het integreren van arbeidsmarktinformatie van alle lidstaten van de Caricom.

Als wezenlijk onderdeel van het arbeidsmarktinformatiesysteem, is er door de ILO een speciale applicatie beschikbaar gesteld waarin data met betrekking tot: werkzoekenden, werkvergunningen, gemelde klachten bij de Arbeidsinspectie, arbeidsverhoudingen, arbeidsgeschillen en werkgelegenheidsprogramma’s, kunnen worden verwerkt.

Het personeel van het ministerie is in 2018 getraind door ILO in het gebruik van deze applicatie. Na alle voorbereidingen, staat ons land nu op het punt om daadwerkelijk te participeren in het regionaal arbeidsmarktinformatiesysteem.

Bezorgdheid

Het ministerie produceert sinds 2017 regelmatig arbeidsstatistieken. Hiermee wordt inzicht verschaft in trends op het vlak van arbeid. De statistieken van 2018 zullen spoedig door het ministerie worden geanalyseerd om na te gaan hoe het beleid kan worden bijgestuurd. Nu al kan gezegd worden dat de minister bezorgd is om wat een deel van de data aan het licht brengt.

Zo blijkt dat dit in 2018 helaas weer een stijging van het aantal fatale bedrijfsongevallen is geregistreerd. Veertien werknemers zijn in 2018 op het werk verongelukt. Van dit aantal waren 8 niet verzekerd, ondanks de bedrijfsongevallenverzekering (SOR) een verplichting is die op de werkgever rust. Het totaal aantal geregistreerde bedrijfsongevallen bedraagt 804.

Uit rapportage blijkt dat de meeste ongevallen voorkomen konden worden als werkgevers tenminste eenvoudige veiligheidsvoorschriften in acht hadden genomen. De meeste ongevallen vonden plaats in de sectoren: landouw, veeteelt, bosbouw en visserij. Het ministerie heeft sterke indicaties dat de aantallen veel hoger zijn.

In de afgelopen jaren is bemerkt dat er door werkgevers onderrapportage plaatsvindt. De Arbeidsinspectie heeft in 2018, aan inspectie slechts 10 procent van de bedrijven en werkplaatsen landelijk kunnen aandoen.

In het afgelopen jaar is het stroef verlopen met de registratie van collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s). Dit ondanks de nieuwe wetgeving op de CAO, die nu de aangifteplicht en de registratieplicht duidelijk regelt. Slechts 23 cao’s zijn gedeponeerd bij het ministerie. Volgens de wet heeft een cao pas wetskracht als deze is geregistreerd door het ministerie.

Op het secretariaat van de Ontslagcommissie zijn 116 aanvragen ontvangen en afgehandeld. Daarvan zijn 60 procent toegewezen en 40 procent afgewezen. In 2018 was het aantal ontslagen wegens dringende reden 376. Tegen 182 van dit aantal heeft het ministerie bezwaar aangetekend.

Volgens de nieuwe wetgeving gericht op uitzendwerk, zijn 12 aanvragen voor het verlenen van uitzendvergunningen ontvangen en behandeld, waarvan een groot deel is toegewezen. De teller voor gecertificeerde uitzendbureaus staat eind 2018 op 21. De Bemiddelingsraad voor geheel Suriname (BR) heeft het afgelopen jaar bemiddeld in 14 arbeidsgeschillen. Dat is 1 geschil meer dan 2017.

Uit de voorlopige statistieken van 2018, blijkt ook dat het ministerie slechts 21 vacatures heeft weten in te vullen van de 31 vacatures die zijn geregistreerd in de private sector. Het werkelijk aantal geregistreerde werkzoekenden in het afgelopen jaar was 102, maar slechts 20 procent is aan een baan geholpen.

Ook kan uit de cijfers voorzichtig worden geconcludeerd dat kennelijk Surinamers niet bereid zijn te werken in bepaalde sectoren. Hierdoor was het ministerie genoodzaakt om meer dan 800 werkvergunningen uit een aantal van 1762 aanvragen te verstrekken aan vreemdelingen, vooral voor de sectoren: houtkap, visserij en landbouw.

Werkvergunningen worden pas verstrekt als Surinamers niet beschikbaar zijn voor een bepaalde baan, of als ze de specifieke skills ontbreken.

Het scholingsinstituut voor de vakbeweging in Suriname (SIVIS) heeft 70 personen gevormd in het vakbondswerk. Dit aantal is 50 procent minder ten opzichte van 2017. Door trainingen en opleidingen verhoogt het ministerie de kansen van de beroepsbevolking om werkgelegenheid te vinden.

Zo hebben zich in 2018 bij de Stichting Arbeidsmobilisatie en Ontwikkeling (SAO) 1144 personen aangemeld voor een training, terwijl bij de stichting Suriname Hospitality and Tourism Training Centre (SHTTC), 315 personen zich hebben aangemeld. Het ministerie is ervan bewust dat stagnatie in de uitbetaling van subsidie aan zijn werkarmen en het tekort aan financiële middelen voor de uitvoering van beleid, een negatieve invloed hebben gehad op de prestaties van de stichtingen en de diensten van het ministerie in 2018.

Het ministerie geeft in januari 2019 een lijvig boek uit getiteld ‘Arbeid in de Pers’, bestaande uit persverslagen, geïllustreerd met foto’s, waaruit blijkt hoe stapsgewijs beleidsdoelen sinds 2015 zijn gerealiseerd. Het boekwerk dat nu bij de drukker is, zal vooral dienen als naslagwerk.(GFC)

Overige berichten