Vrouwen uit de armste huishoudens in Suriname hadden volgens bevolkingsonderzoek een vruchtbaarheidscijfer van maar liefst 4,5 kinderen per vrouw.
Bij laagopgeleide vrouwen in Nederland lag het daadwerkelijke kindertal op hun veertigste rond 1,7.
Hoewel deze cijfers niet rechtstreeks vergelijkbaar zijn, tonen ze opvallende verschillen.
Tegelijkertijd worden in Suriname steeds minder baby’s geboren.
Ook in Guyana en Brazilië blijkt dat armere of lager opgeleide vrouwen hogere vruchtbaarheidscijfers hebben.
Grote verschillen tussen arm en rijk in Suriname
Volgens het Surinaamse bevolkingsonderzoek MICS uit 2018 bedroeg het vruchtbaarheidscijfer bij de armste twintig procent van de huishoudens 4,5.
Bij de rijkste twintig procent lag dit rond 1,6, hoewel die schatting minder zeker is.
Vrouwen met uitsluitend basisonderwijs hadden een vruchtbaarheidscijfer van 4,4.
Deze cijfers geven aan hoeveel kinderen vrouwen naar verwachting zouden krijgen wanneer het geboortepatroon uit de onderzoeksperiode hun hele vruchtbare leven zou gelden.
Toch worden er steeds minder kinderen geboren in Suriname
GFC Nieuws berichtte eerder dat het aantal geregistreerde geboorten in Suriname flink is afgenomen.
Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor Burgerzaken, gepresenteerd door directeur Anastatia Kanapé-Pokie, werden in 2019 nog 10.127 geboorten geregistreerd. In 2024 waren dat er 8.273.
Dat betekent een daling van ruim achttien procent.
Tot 1 oktober 2025 waren 5.510 geboorten geregistreerd. Daarnaast meldde het CBB dat tot 15 oktober van dat jaar 84 kinderen vóór hun eerste verjaardag overleden.
Een landelijke daling van geboorten kan samengaan met grote verschillen in vruchtbaarheid tussen inkomensgroepen.
De MICS-cijfers uit 2018 bewijzen niet dat die verschillen vandaag nog even groot zijn.
In Nederland zijn de verschillen veel kleiner
Het Nederlandse Centraal Bureau voor de Statistiek onderzocht vrouwen geboren in 1981.
Laagopgeleide vrouwen hadden op hun veertigste gemiddeld 1,71 kinderen, tegenover 1,73 bij hoogopgeleide vrouwen.
Bij vrouwen die daadwerkelijk moeder werden, hadden lager opgeleiden wel iets meer kinderen.
Buurlanden Guyana en Brazilië tonen vergelijkbare verschillen
In Guyana bedroeg het vruchtbaarheidscijfer volgens onderzoek uit 2019 tot 2020 bij de armste vrouwen 4,1, tegenover 1,8 bij de rijkste groep.
In Brazilië lag het cijfer in 2022 op 2,01 bij de minst opgeleide vrouwen en 1,19 bij vrouwen met hoger onderwijs.
Deze onderzoeken tonen verbanden met welvaart en opleiding, zonder te bewijzen dat armoede zelf de oorzaak is.
Discussie over grote gezinnen krijgt nieuwe achtergrond
Stel dat twee gezinnen hetzelfde inkomen hebben. Het ene heeft twee kinderen en het andere vijf. Het tweede gezin moet zijn beschikbare geld over meer kinderen verdelen. Dit is een denkbeeldig voorbeeld.
De Surinaamse docente en columniste Ida Thornhill schreef eerder bij GFC Nieuws over de gevolgen van grote gezinnen voor opvoeding en toekomstkansen.
Zij pleitte daarnaast voor gratis vrijwillige vasectomie voor mannen die geen kinderen meer wensen.
GFC Nieuws besteedde ook aandacht aan de financiële voordelen van mannelijke sterilisatie en de opvattingen van vrouwen hierover.
De dalende landelijke geboortecijfers en de verschillen tussen inkomensgroepen bieden nieuwe achtergrond bij het gesprek over gezinsgrootte en vrijwillige gezinsplanning in Suriname.
