Op 10 oktober wordt wereldwijd World Mental Health Day herdacht. Het thema van dit jaar is “Lived experiences heard: real voices, real change”.
Het benadrukt het belang van persoonlijke ervaringen met mentale gezondheid en de rol die deze verhalen kunnen spelen bij het doorbreken van taboes, het stimuleren van hulpzoekend gedrag en het verbeteren van beleid en ondersteuning.
Praten over mentale gezondheid is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Schaamte, angst voor veroordeling en de vrees dat persoonlijke verhalen worden doorverteld, kunnen mensen ervan weerhouden om hulp te zoeken. Toch kan het delen van ervaringen een belangrijke stap zijn in het herstelproces.
In het kader van deze dag deelt Angela haar persoonlijke verhaal. Ze vertelt over het verwerken van seksueel misbruik, de drempels om hierover te praten en de betekenis van professionele psychologische hulp en geloof tijdens haar herstel.
Achter een glimlach kan een ander verhaal schuilgaan
“Aan de buitenkant kan iemand er heel gewoon uitzien. Je kunt lachen, werken, verantwoordelijkheden dragen en er voor anderen zijn. Toch kan er van binnen een heel ander verhaal spelen.
Ik heb jarenlang veel alleen gedragen en geleerd om door te gaan: doen wat nodig is, verantwoordelijkheid nemen en sterk proberen te zijn. Daardoor kunnen mensen denken dat het goed met je gaat, terwijl je innerlijk worstelt met dingen die zij niet zien.
Toen ik ongeveer een jaar geleden opnieuw met mijn eigen ervaringen werd geconfronteerd, begon ik beter te begrijpen wat ingrijpende gebeurtenissen met iemand kunnen doen. Een van de moeilijkste dingen was woorden vinden voor wat er was gebeurd en wat het met mij had gedaan.
Soms moet je eerst erkennen dat je iets vreselijks hebt meegemaakt voordat je kunt beginnen met de verwerking ervan.
Sommige ervaringen draag je zo lang met je mee dat ze bijna onderdeel worden van je dagelijks leven. Je raakt eraan gewend om ermee om te gaan, maar dat betekent niet dat ze geen invloed hebben. Ze kunnen doorwerken in hoe je denkt, voelt en reageert, en in de manier waarop je jezelf, anderen en de wereld om je heen ziet.”
De drempel om over seksueel misbruik te praten
Voor Angela was het niet gemakkelijk om haar ervaringen te delen. Haar hulpvraag had betrekking op het verwerken van seksueel misbruik binnen de familie, een omgeving waarin zij zich juist veilig en beschermd had moeten voelen.
“Het was voor mij een grote drempel om hierover te praten. Ik was bang om niet geloofd en veroordeeld te worden. Wat mij vooral heeft geraakt, is dat ik vaak zelf het initiatief moest nemen om erover te praten met vrienden, kennissen of familie.
Uiteindelijk heb ik een veilige plek gevonden waar ik deze nare gebeurtenissen kon bespreken en verwerken. Wat er is gebeurd, kan niet ongedaan worden gemaakt. Maar door de verwerking kan ik weer verder met mijn leven, leuke dingen doen en voelt het niet meer zo zwaar.
Ik vind dat signalen van misbruik serieus moeten worden genomen. Slachtoffers moeten hun ervaringen veilig kunnen vertellen en erop kunnen vertrouwen dat passende stappen worden ondernomen om hen te beschermen. Niemand zou het gevoel moeten hebben er alleen voor te staan of geen hulp te kunnen zoeken vanwege het geloof of de omgeving waarin diegene leeft.”
Luisteren zonder te veroordelen
Volgens Angela maakte het een groot verschil wanneer zij eerlijk kon zijn zonder bang te hoeven zijn voor een veroordeling. Gehoord worden en merken dat haar ervaringen serieus werden genomen, waren belangrijke onderdelen van haar herstel.
“Professionele psychologische hulp heeft daarin een belangrijke rol gespeeld. Niet omdat iemand mij meteen vertelde wat ik moest doen of hoe ik mij moest voelen, maar omdat er ruimte was om mijn ervaringen en gevoelens zonder oordeel te uiten. Samen kon worden onderzocht wat er achter mijn woorden en gedachten zat.
Therapie heeft niet alles in één keer opgelost. Voor mij is het een proces geweest: stap voor stap beter begrijpen wat er in mij gebeurt, ruimte geven aan dingen die ik lang heb meegedragen en op mijn eigen tempo heel nare ervaringen verwerken.”
Geloof en professionele hulp kunnen samengaan
Ook haar geloof maakt deel uit van Angela’s verhaal. Zij benadrukt dat geloof en professionele psychologische hulp elkaar niet hoeven uit te sluiten.
“Mijn geloof is belangrijk voor mij. Tegelijk heb ik ervaren dat geloof en professionele psychologische hulp naast elkaar kunnen bestaan. Hulp zoeken betekent voor mij niet dat mijn geloof tekortschiet. Het betekent dat ik erken dat ik mens ben en soms steun nodig heb.
Ook binnen religieuze gemeenschappen moet er ruimte zijn om over mentale gezondheid te praten. Gelovigen kunnen eveneens psychische problemen, trauma, eenzaamheid of andere moeilijkheden ervaren. Gelovig zijn maakt iemand niet immuun voor pijn. Professionele hulp zoeken hoeft niet in strijd te zijn met het geloof dat iemand belijdt.”
Mentale gezondheid vraagt om meer dan vragen hoe het gaat
Voor Angela draait mentale gezondheid niet alleen om wat iemand heeft meegemaakt, maar ook om de manier waarop de omgeving daarna reageert. Wordt iemand geloofd? Wordt diegene gehoord? Voelt iemand zich veilig genoeg om te praten? En is er steun, zonder dat de persoon telkens opnieuw zelf om hulp moet vragen?
“We hoeven niet altijd meteen een oplossing te hebben. Soms is luisteren al ontzettend waardevol. Daarom is het belangrijk om niet alleen te vragen: ‘Hoe gaat het?’, maar ook bereid te zijn om echt naar het antwoord te luisteren.
Voor mij begon er iets te veranderen toen ik voelde dat mijn ervaringen er mochten zijn. Dat ik erover kon praten zonder mij te schamen en dat mijn gevoelens serieus werden genomen. Misschien begint verandering precies daar: wanneer iemand zich veilig genoeg voelt om zijn verhaal te vertellen en een ander bereid is om werkelijk te luisteren.”
Hulp zoeken is geen teken van zwakte
Het Directoraat Welzijn & Arbeid van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid benadrukt met het delen van Angela’s verhaal het belang van openheid, begrip en toegankelijke hulp bij mentale gezondheidsproblemen.
Praten over mentale gezondheid maakt iemand niet zwak. Erkennen wat iemand meemaakt en hulp zoeken wanneer dat nodig is, kunnen juist belangrijke stappen zijn naar herstel. Iedereen kan momenten ervaren waarop het moeilijk is om te weten hoe verder te gaan. Een vertrouwd persoon vinden met wie open kan worden gesproken, kan een eerste stap zijn. Niemand hoeft alles alleen te dragen.
Waar kun je terecht voor hulp?
Wie behoefte heeft aan psychologische hulp of meer informatie zoekt, kan terecht bij de volgende hulpbronnen:
Stichting voor Psychiatrische Verzorging en Opvang (SPVO)
Website: www.svpo.sr — zie het onderdeel Behandelaren.
Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS)
Website: www.pcs.sr
Telefoon: 477190.
In urgente situaties kunnen de volgende nummers worden gebeld:
114 – Crisishulplijn
115 – Politie
Het Directoraat Welzijn & Arbeid roept iedereen op om aandacht te hebben voor mentale gezondheid, persoonlijke verhalen serieus te nemen en een omgeving te helpen creëren waarin mensen zonder angst voor schaamte of veroordeling hulp kunnen zoeken.
Bron: gov.sr
