Lifestyleanalist en trendwatcher Patricia Wong heeft een minianalyse uitgevoerd over accentgebruik onder Surinaamse Nederlanders.
In gesprekken die zij met hen voerde stelde zij een directe vraag: waarom doen sommigen zo hun best om met een uitgesproken Nederlands accent te praten, zelfs wanneer zij zich in Suriname bevinden?
De antwoorden laten volgens Wong een scherp en pijnlijk contrast zien.
Veel van haar gesprekspartners geven aan dat een Nederlands accent volgens hen vlotter en strakker klinkt. Het zou intelligenter overkomen en zelfs aantrekkelijker zijn.
De Surinaamse manier van spreken wordt daarentegen door hen omschreven als te traag, te suf en te weinig scherp van toon. Wong stelt dat deze oordelen niet terloops werden geuit, maar met grote overtuiging.
Nederlands accent als statussymbool
Volgens Wong speelt status een doorslaggevende rol. Surinaamse Nederlanders die bewust een Nederlands accent aannemen leggen haar uit dat zij ervan overtuigd zijn dat dit accent minder negatieve associaties oproept.
In hun beleving staat Nederland symbool voor welvaart, orde en internationaal respect. Suriname wordt daar impliciet mee vergeleken en verliest het volgens hen op vrijwel alle fronten.
Frantz Fanon (Psychologie): In zijn boek Zwarte huid, witte maskers beschrijft hij hoe gekoloniseerde volkeren de taal van de overheerser overnemen om menselijkheid en status te claimen.
Hij stelt letterlijk: “De gekoloniseerde is des te meer mens, naarmate hij de taal van de kolonisator beter beheerst.”
Pijnlijk maar veelzeggend
Wong, die in Nederland is geboren en daar het grootste deel van haar leven heeft gewoond, noemt deze uitspraken confronterend maar veelzeggend.
Volgens haar gaat het niet alleen om taal, maar om diepgewortelde ideeën over succes, aanzien en zelfwaarde.
“Een accent wordt zo een sociaal paspoort,” stelt zij.
De gesprekken maken volgens haar duidelijk hoe scherp het contrast is tussen trots op afkomst en de drang om geassocieerd te worden met een land dat veel hoger wordt ingeschaald op de wereldranglijst van aanzien en macht.
