In Suriname groeit bijna iedereen op met het idee dat een diploma de sleutel is tot een beter leven. Wie afstudeert krijgt waardering, status en volgens velen ook zekerheid.
Een titel als bachelor of master wordt gezien als de route om armoede te ontsnappen.
Studenten verhuizen soms zelfs naar Nederland om daar hun opleiding af te ronden. Maar steeds meer onderzoeken en internationale signalen tonen dat dit oude model aan het verschuiven is.
De Amerikaanse topbelegger Warren Buffett herhaalde recentelijk in een interview met Fortune dat hij bij het kiezen van leidinggevenden voor zijn bedrijven nooit kijkt naar een diploma, maar naar karakter en bewezen ervaring.
Voormalig Google-directeur Jad Tarifi waarschuwt dat traditionele graden snel aan waarde verliezen door de opmars van kunstmatige intelligentie.
Een recente test van professor Florian Gallwitz in Duitsland maakt dit zichtbaar: de AI Grok 4 slaagt erin een universitair examen in enkele minuten foutloos te maken, terwijl studenten er anderhalf uur over doen.
Voor Suriname is deze discussie actueel. Volgens officiële cijfers blijft bijna een kwart van de jongeren werkloos, ondanks dat velen investeren in een studie.
Slechts een klein deel stroomt door naar het hoger onderwijs. Een papiertje alleen opent dus niet altijd de deur naar werk. Ondertussen groeit de vraag naar praktische vaardigheden in sectoren als toerisme, ICT en de aankomende olie-industrie.
De overheid speelt hierop in met een onderwijsvisie tot 2031 en nieuwe trajecten voor technisch en beroepsgericht onderwijs.
De Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank financiert daarnaast programma’s waarin jongeren Engelse taal en digitale vaardigheden leren en korte opleidingen volgen in toerisme en industrieel onderhoud.
Dat betekent niet dat studeren waardeloos is. Voor artsen, juristen en ingenieurs blijft een diploma noodzakelijk.
Onderwijs levert ook kritisch denken en sociale contacten op, zaken die machines niet vervangen. Maar de tijd dat een diploma automatisch status en zekerheid garandeert, loopt langzaam af.
Voor Surinaamse studenten is de boodschap helder. Combineer studie met praktische vaardigheden en ervaring.
Want in een economie die razendsnel verandert, telt niet alleen wat er op papier staat, maar vooral wat je echt kan.
