Wie in Suriname of onder Surinaamse families in Nederland weleens een begrafenis heeft bijgewoond, herkent het misschien: bij thuiskomst verdwijnen de schoenen direct buiten de deur en worden de gedragen kleren apart gelegd of zelfs direct gewassen.
Wat voor buitenstaanders misschien als een vreemde gewoonte overkomt, is voor veel Surinamers een bewuste handeling met diepe spirituele betekenis.
Binnen met name de Afro-Surinaamse gemeenschap leeft de overtuiging dat een begrafenis niet alleen een lichamelijk afscheid is, maar ook een moment waarop spirituele krachten actief zijn.
Volgens oude tradities kunnen negatieve energieën of ‘geesten van de doden’ zich hechten aan kleding of aan het lichaam van aanwezigen.
Door schoenen buiten te laten en kleding apart te houden, wordt symbolisch de grens bewaakt tussen de wereld van de levenden en die van de overledenen.
“Het is een vorm van spirituele hygiëne,” zegt een cultuurkenner uit Amsterdam, Nederland, aan GFC Nieuws.
“Je wilt niet dat iets wat je meeneemt van de begrafenis de rust in huis verstoort.” In sommige gezinnen gaat het nog verder: men wast zich met een kruidenmengsel, brandt wierook of blijft buiten staan tot een ouder familielid toestemming geeft om binnen te komen.
Opvallend is dat ook veel jongeren met een Surinaamse roots in Nederland, ondanks hun moderne levensstijl, het ritueel respecteren.
Niet per se omdat ze erin geloven, maar uit eerbied voor de familie en de traditie. Zo blijft het gebruik, hoe onzichtbaar ook voor de buitenwereld, springlevend binnen Surinaamse gemeenschappen.