8 feiten en fabels over ziekenhuisbacteriën

Ziekenhuisbacteriën zijn internationaal een hot topic. Dagelijks sterven duizenden mensen over de hele wereld aan de gevolgen van een besmetting met een ziekenhuisbacterie.

Onder het grote publiek lijkt een lichte paniek toe te slaan. Is MRSA de nieuwe ebola? Kom ik nog wel levend terug uit het ziekenhuis?

1) Feit of fabel: Een andere naam voor ziekenhuisbacterie is MRSA

De ziekenhuisbacterie, ook wel superbacterie (Eng. Superbug) genoemd, is een informele verzamelnaam voor bacteriën die resistent zijn geworden voor (bijna) alle soorten antibiotica.

Wanneer niet enkel bacteriën maar ook virussen of andere resistente pathogene micro-organismen zoals schimmels en parasieten worden aangeduid spreekt men van Bijzonder Resistente Micro-Organismen of BRMO.

Bron: Wikipedia

Half feit, half fabel. MRSA is slechts één van de verschillende ziekenhuisbacteriën (zie kader).

2) Ziekenhuisbacteriën komen alleen voor in ziekenhuizen, je kunt alleen in een ziekenhuis besmet raken

Fabel. De naam ‘ziekenhuisbacterie’ is bedrieglijk. Zij werden zo genoemd omdat in ziekenhuizen werd ontdekt dat deze groep bacteriën resistent is voor veel tot bijna alle antibiotica.

Volgens Amerikaanse cijfers komt maar 60 procent van alle MRSA-gevallen voor in ziekenhuizen. De overige uitbraken komen voor bij onder meer personen die dicht op elkaar zitten, bijvoorbeeld teamsporters, mensen op een slaapzaal, gedetineerden en militairen.

3) Een besmetting met ziekenhuisbacteriën is ongeneeslijk

Fabel. Ziekenhuisbacteriën zijn ongevoelig voor veel antibiotica, maar er zijn toch enkele medicamenten waar zij op reageren (hoewel zij ook voor die in toenemende mate resistent worden). Daarnaast zijn er bewezen effectieve behandelingen met enzymen en virussen die bacteriën doden – zonder resistentie.

Er zijn ook veelbelovende experimenten met kokosolie; het laurinezuur in deze olie wordt in het lichaam omgezet in monolaurine dat ziekenhuisbacteriën doodt.

4) MRSA-besmettingen zijn zeldzaam

Fabel. Helemaal niet. Gemiddeld loopt een derde van de wereldbevolking rond met MRSA of een andere ziekenhuisbacterie zonder dat de drager dat in de gaten heeft. Het wordt pas een probleem wanneer de bacterie overspringt op iemand met weinig weerstand.

5) MRSA is niet erg besmettelijk

Fabel. MRSA is zeer besmettelijk. En, zoals gezegd, de besmetting hoeft niet binnen een ziekenhuis plaats te vinden. Een gezonde drager, bijvoorbeeld een familielid dat een zieke bezoekt, kan tijdens het ziekenhuisbezoek de bacterie overbrengen op het zieke familielid.

Ziekenhuispersoneel is heel vaak drager, dus de besmetting kan ook door een schoonmaker worden verspreid. Voorkomen is dan ook erg belangrijk, bijvoorbeeld door de handen goed te wassen (met een bacteriedodende zeep) tussen alle patiëntcontacten of na gebruik van de wc.

6) MRSA komt alleen bij mensen voor

Nog zo’n fabel. Door intensief gebruik van antibiotica in de veeteelt ontstaat ook daar resistentie. De resistente bacterie kan met de biefstuk of kippenborst je keuken binnenkomen en door onvoldoende hygiënemaatregelen op de huisgenoten overslaan.

7) MRSA is een groeiend probleem

Juist niet – althans, als je het specifiek over MRSA hebt. In verschillende landen ontdekte men dat MRSA op zijn retour is. Het slechte nieuws: er komen steeds meer andere ziekenhuisbacteriën.

8) Een MRSA-besmetting is niet dodelijk

Niet altijd. MRSA is op zijn retour maar de dodelijke vorm van deze bacterie blijft… eh, dodelijk. Een Amerikaans onderzoek uit 2005 gaf aan dat 94.360 MRSA-infecties verantwoordelijk waren voor 18.650 sterfgevallen. Met de afname van MRSA in ziekenhuizen is het aantal overlijdens gerelateerd aan stafylokokken gedaald tot 10.800 per jaar waarvan de helft toegeschreven kan worden aan MRSA.

Bovendien, we zeiden het eerder al: door overmatig gebruik van antibiotica zullen er steeds meer typen ziekenhuisbacteriën ontstaan.

Overige berichten