Home » Binnenland » Ingezonden: President Bouterse, omstreden en aanbeden

Ingezonden: President Bouterse, omstreden en aanbeden

Sunday 14 October

 SNEL EEN PLATTERE BUIK!
 Slender You is een nieuwe effectieve behandeling om buikvet te verbranden!
 Slender You zorgt voor een ultra snelle natuurlijke vetafbraak!
Klik hier voor meer informatie.

Jan Gajentaan

Zaterdag 13 oktober werd president Bouterse 67 jaar. Al ruim 32 jaar, sinds de staatsgreep van 25 februari 1980, speelt hij een belangrijke rol in de Surinaamse politiek. In Nederland wordt hij al heel lang gezien als de boeman, die ervoor heeft gezorgd dat het slecht gaat in Suriname.

Voor zijn aanhangers in Suriname, is hij juist een held. De rest van de Surinaamse bevolking heeft verschillende ideeën over hem, variërend van een onverbeterlijke dictator tot een man die het land ondanks alles vooruit probeert te brengen. Wie is toch de echte Bouterse?

Door Nederland in het zadel geholpen
Bouterse is aan de macht gekomen na een staatsgreep (de februaricoup) door een groep sergeanten in het Nationale Leger. De officiële lezing is altijd geweest, dat er sprake was van een uit de hand gelopen vakbondsconflict. Achter de schermen was er meer aan de hand. Meerdere bronnen* duiden erop dat het toenmalige hoofd van de Nederlandse militaire missie, kolonel Hans Valk, een belangrijke rol speelde achter de schermen.

De vraag is nog steeds, in hoeverre de Nederlandse regering volledig op de hoogte was van de geheime activiteiten van Valk. Dat zal pas duidelijk worden na openbaarmaking van het gevoelige Suriname dossier in Den Haag. Feit is wel, dat Nederland enkele maanden na de staatsgreep kolonel Valk overplaatste naar een andere post en daarmee impliciet te kennen gaf, dat Bouterse niet meer kon rekenen op  Nederlandse steun.

Hierdoor kwam de jonge Bouterse in een moeilijk vaarwater. Zijn mentor Valk was verdwenen. Hij was in die jaren nog niet politiek onderlegd en ik geloof dat we hem, net als zijn mede coup-pleger Roy Horb, eerder moeten zien als een nationalist en een modernisator dan als een links-radicaal politicus. Die positie werd echter gaandeweg de revolutie onhoudbaar.

Aan de ene kant was er een groeiende beweging in Suriname, die terug wilde naar normale democratische verhoudingen. Deze beweging werd o.a. vertolkt door vakbondsleider Cyriel Daal en in het leger gesteund door Surindre Rambocus.  Aan de andere kant waren er de links-radicalen, met Badrissein Sital als prominente vertegenwoordiger in de Groep van 16 (de coupplegers). Deze groep werd gesteund door radicale splinterpartijen zoals PALU en vanuit het buitenland door landen als Cuba en Grenada. Vanuit beide kampen werden pogingen gedaan de macht te veroveren, waardoor Bouterse zelf voor zijn leven moest vrezen.

Op enig moment – zo ongeveer eind 1981, begin 1982 – besloot Bouterse te kiezen voor het links-radicale kamp. Terugkeren naar normale democratische verhoudingen was voor hem kennelijk een gepasseerd station. We weten allemaal hoe de gebeurtenissen vervolgens escaleerden in de nacht van 8 op 9 december 1982. Het zou het beeld van Bouterse in de media tot aan de dag van vandaag bepalen.

Sterke man achter de schermen
In de jaren 1982 tot 2010 was Bouterse nog steeds de sterke man achter de schermen. Hoewel hij zelf niet het presidentschap claimde, was het duidelijk dat hij achter de schermen steeds een belangrijke vinger in de pap had. Die greep werd minder klemmend na 1990, toen Bouterse gedwongen werd om zijn positie als legerleider op te geven en Suriname langzaam terugkeerde naar normale democratische verhoudingen.

Bouterse zelf concentreerde zich op zijn levenswerk, de politieke partij NDP. Hij slaagde erin deze partij gaandeweg uit te bouwen tot de grootste partij van Suriname. Waar het kapitaal vandaan kwam om deze partij op te bouwen is onduidelijk, maar Bouterse werd in de jaren negentig veroordeeld in Nederland voor grootschalige drugshandel. Een vonnis, dat zijn aanhangers beschouwen als een gerechtelijke dwaling. Ook werd Bouterse in Suriname zelf gedagvaard in een  proces betreffende de standrechtelijke executies van december 1982. Aangehouden werd hij nooit.

Sinds 2010 legaal aan de macht
In 2010 behaalde Bouterse een grote verkiezingsoverwinning, waarbij zijn combinatie MC een grote minderheid behaalde in het parlement en een meerderheid in de VVV. Uiteindelijk werd hij in het parlement zelf gekozen tot president ,dankzij de steun van coalitiepartners  AC en VA.

Ook als president bleef Bouterse omstreden. Zijn voorstanders wijzen erop dat hij onvermoeibaar werkt aan verbetering en modernisering van de Surinaamse staat, die nog steeds rust op koloniale fundamenten. Fundamenten, die steeds meer kraken in hun voegen. Deze aanhangers zien Bouterse  als de man die een zelfstandig Suriname zal bewerkstelligen en die een einde zal maken aan de etnische verdeeldheid, die zij beschouwen  als het gevolg van het Nederlandse koloniale tijdperk.

Zijn tegenstanders in Suriname daarentegen zien in hem nog steeds de man, die over alles en iedereen heen walst en daardoor eerder het land verdeelt, dan verenigt. Zij wijzen erop dat Bouterse als president veel meer macht naar zich toe heeft getrokken dan zijn voorgangers. Ook de oprichting van een speciale gewapende eenheid, de CTU, zorgde voor ongerustheid. Het doordrukken van een omstreden Amnestiewet in april 2012, zorgde opnieuw voor grote polarisatie in de samenleving.

Wie is de echte president Bouterse? Is hij een boeman, zoals zijn tegenstanders en ook de Nederlandse media hem in het algemeen zien? Of is hij de grote verlosser, waarvoor zijn aanhangers hem houden? Persoonlijk geloof ik, dat beide beelden te simpel zijn. De werkelijkheid is complexer.  Wie de geschiedenis van Suriname en ook de politieke actualiteit in het land goed wil vatten, zal naar beide aspecten moeten kijken. Daarbij zal een ieder uiteraard tot zijn of haar eigen eindoordeel komen.

Rest mij de gehele Surinaamse bevolking (voor- en tegenstanders) te feliciteren met de verjaardag van hun president.

Jan Gajentaan

* bronnen die erop duiden dat kolonel Valk een belangrijke adviserende rol had bij de februaricoup:
- De revolutie uitgegleden, boek van André Haakmat, gepubliceerd in 1987
- Interview met kolonel Hans Valk in Vrij Nederland, december 1982
- Verschillende uitlatingen van de toenmalige Nederlandse ambassadeur in Suriname, de inmiddels overleden Max Vegelin van Claersbergen



KLIK HIER VOOR OVERIGE BERICHTEN

VOELT U ZICH NIET LEKKER? KLIK HIER!